Zastosowanie wybranych usług telezdrowia w świadczeniach podstawowej opieki zdrowotnej w stanie epidemii COVID-19

Abstract

Wstęp. Pandemia COVID 19 przyczyniła się między innymi do nagłego ograniczenia dostępu do podstawowej opieki zdrowotnej i nagłą potrzebę alternatywnej formy udzielania porady zdrowotnej w formie teleporady. Cel. Poznanie opinii świadczeniobiorców i świadczeniodawców oraz identyfikacja czynników determinujących sposób świadczenia teleporad w zakresie świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej w wybranych powiatach województwa podkarpackiego w okresie pandemii COVID-19. Materiały i metody. Badaniami objęto 468 świadczeniobiorców i 9 lekarzy w pięciu podmiotach udzielających świadczeń z zakresu POZ, w czterech wylosowanych powiatach województwa podkarpackiego, którzy w okresie od 12 marca 2020 do września 2022 roku korzystali z przynajmniej jednej teleporady lekarza POZ. Metodą badawczą był sondaż diagnostyczny, a narzędziami badawczymi były: Skrócony Test Sprawności Umysłowej wg HODGKINSONA- AMTS, Autorski kwestionariusz ankiety, Skala Satysfakcji z Życia SWLS, Lista Oczekiwań Pacjenta- PRF. Wyniki. Najczęstszą formą konsultacji z lekarzem POZ w okresie pandemii COVID-19 z jakiej korzystało 302 (64,5%) świadczeniobiorców była teleporada w formie konsultacji telefonicznej. Rozwiązanie głównego problemu ze zdrowiem przez lekarza w trakcie teleporady w opinii badanych świadczeniobiorców POZ było istotnie zależne od płci (chi2= 13,48; φ=0,17; p=0,004), obecnego stanu zdrowia (chi2= 32,85; V=0,15;p=0,001); występowania chorób przewlekłych takich jak nadciśnienie (chi2 = 24,84;φ=0,23; p=0,0001) i cukrzyca (chi2= 9,25; φ=0,14; p=0,026). Widoczny był istotny związek pomiędzy satysfakcją z życia badanych świadczeniobiorców POZ a opinią dotyczącą zadowolenia z najczęstszej formy konsultacji z lekarzem POZ w pandemii COVID-19 w formie teleporady (chi2= 232,38; V=0,35; p=0,0001) i zadowoleniem z konsultacji osobistej (chi2=182,80; V=0,31; p=0,0001). Opinia badanych świadczeniobiorców POZ dotycząca prawdopodobieństwa polecenia najbliższej osobie teleporady była istotnie zależna od płci (chi2=21,25; φ=0,21;p=0,012) i obecnego stanu zdrowia (chi2=142,58; V=0,28; p=0,001). Wnioski. Pandemia spowodowała niemal dwukrotnie większą liczbę osób korzystających z teleporady w formie konsultacji telefonicznych aniżeli w formie konsultacji bezpośredniej z lekarzem POZ. Głównymi korzyściami teleporady dla świadczeniobiorców POZ było rozwiązanie głównego problemu przez lekarza POZ, przedłużenie leków przyjmowanych przewlekle, uzyskanie skierowanie na badania i/lub do specjalisty, uzyskanie porady i edukacja zdrowotna oraz wszystkich informacji dotyczących stanu zdrowia. Osoby korzystające z teleporady miały niską oraz przeciętną satysfakcję z życia, częściej twierdziły, że w trakcie teleporady rozwiązano ich problem zdrowotny lub miały możliwość umówienia się na konsultację w kontakcie z lekarzem, teleporada była skuteczna i porównywalna z wizytą osobistą i poleciłyby teleporadę bliskiej osobie.

Introduction. Among other things, the COVID-19 pandemic has contributed to a sudden reduction in access to primary healthcare and an urgent need for an alternative form of health advice in the form of teleconsultation. Objective. To learn the opinions of beneficiaries and service providers and to identify factors determining the manner of providing teleconsultations in the field of primary health care in selected counties of the Podkarpackie Province during the COVID-19 pandemic. Materials and methods. The study covered 468 beneficiaries and 9 physicians in five primary care providers in four randomly selected counties of the Podkarpackie Province, who used at least one primary care physician teleconsultation between March 12, 2020 and September 2022. The research method was a diagnostic survey and the research tools were: the Abbreviated Mental Fitness Test according to HODGKINSON-AMTS, an original questionnaire, the Satisfaction with Life Scale-SWLS and the Patient Expectations List-PRF. Results. The most common form of consultation with a primary care physician during the COVID-19 pandemic, used by 302 (64.5%) beneficiaries, was a teleconsultation in the form of a telephone consultation. The resolution of the main health problem by the doctor during the teleconsultation, in the opinion of the surveyed primary care beneficiaries, was significantly dependent on gender (chichi22= 13.48; φ=0.17; p=0.004), current health status (chichi22= 32.85; V=0.15; p=0.001); the presence of chronic diseases such as hypertension (chichi22= 24.84; φ=0.23; p=0.0001) and diabetes (chichi22= 9.25; φ=0.14; p=0.026). There was a significant correlation between the life satisfaction of the surveyed primary care beneficiaries and their opinion on their satisfaction with the most common form of consultation with a primary care physician during the COVID-19 pandemic in the form of teleconsultation (chichi22= 232.38; V=0.35; p=0.0001) and satisfaction with face-to-face consultations (chichi22=182.80; V=0.31; p=0.0001). The opinion of the surveyed primary care beneficiaries regarding the likelihood of recommending teleconsultation to a loved one was significantly dependent on gender (chichi22= 21.25; φ=0.21; p=0.012) and current health status (chichi22= 142.58; V=0.28; p=0.001). Conclusions. The pandemic caused almost twice as many people to use teleconsultations in the form of telephone consultations than in the form of face-to-face consultations with a primary care physician. The main benefits of teleconsultations for primary care beneficiaries were the resolution of their main problem by a primary care physician, the extension of chronic medication, obtaining a referral for tests and/or to a specialist, obtaining advice and health education, and all information regarding their health status. People using teleconsultation had low to average life satisfaction, were more likely to say that their health problem was resolved during the teleconsultation or that they were able to make an appointment with a doctor, found teleconsultation to be effective and comparable to a face-to-face visit, and would recommend teleconsultation to a loved one.