Repozytorium Uniwersytetu Rzeszowskiego

Witamy w Repozytorium UR: cyfrowym archiwum dorobku naukowego i dydaktycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Serwis zapewnia otwarty dostęp do materiałów naukowych i akademickich. Proces archiwizacji publikacji jest realizowany samodzielnie przez pracowników i doktorantów UR.

Jak korzystać z serwisu?

  • Pracownicy UR: zaloguj się za pomocą danych uwierzytelniających z systemu Wirtualnej Uczelni/EOD, które automatycznie aktywują konto.
  • Doktoranci UR: przed pierwszym dodaniem materiałów wymagana jest rejestracja, kliknij ZAREJESTRUJ SIĘ.
  • Czytelnicy: przeglądaj zbiory poniżej lub skorzystaj z wyszukiwarki i indeksów.

Odkryj

Zbiory w Repozytorium UR

Wybierz Zbiór, aby przeglądać jego Kolekcje

Najnowsze publikacje

  • Miniatura
    Item type: Pozycja ,
    Rozwój produktów opartych na białkach roślinnych oraz ich udział w kształtowaniu zrównoważonego rozwoju produkcji żywności w Polsce i na świecie
    (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2026) Kaszuba, Joanna; Krochmal-Marczak, Barbara; Cebulak, Tomasz
    Wdrożenie idei zrównoważonego rozwoju przemysłu spożywczego wymaga zidentyfikowania potrzeb i ukierunkowania działań na realizację celów rozwojowych z uwzględnieniem dbałości o środowisko i dobrostanu społeczeństwa. Z punktu widzenia 17 celów zrównoważonego rozwoju kluczowe są zagadnienia gospodarowania zasobami surowców, wytwarzanie odpadów, wpływ na środowisko, marnotrawstwo żywności i rosnące zapotrzebowanie na żywność wysokiej jakości. Wzrost populacji światowej, zróżnicowany dostęp do zasobów oraz dbałość o kwestie ochrony środowiska przyczyniają się prowadzenia badań i poszukiwania nowych możliwości wykorzystania produktów ubocznych z przemysłu spożywczego jako racjonalnego gospodarowania zasobami i produkcji żywności. Do ponownego włączenia do procesów produkcyjnych odpadów, takich jak otręby zbożowe, młóto browarniane, makuchy oleiste, i użytkowania ich jako produktów ubocznych skłania zawartość w nich białka, co stwarza możliwości dla opracowania nowych artykułów spożywczych.
  • Miniatura
    Item type: Pozycja ,
    Rola owsa i produktów owsianych w profilaktyce chorób cywilizacyjnych
    (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2026) Tobiasz-Salach, Renata; Sarzyńska, Sandra
    Ziarno owsa jest jednym z najstarszych i najzdrowszych zbóż, które od wieków stanowi ważny element diety człowieka. Jego wyjątkowe właściwości prozdrowotne są doceniane w medycynie ludowej oraz analizowane w nowoczesnych badaniach naukowych. Owies jest źródłem wielu cennych składników odżywczych, w tym błonnika, białka, witamin z grupy B, minerałów oraz przeciwutleniaczy, które wspierają zdrowie, układ krwionośny, pokarmowy oraz ogólną odporność organizmu. Dzięki wysokiej zawartości błonnika, zwłaszcza beta -glukanu, zboże to wykazuje działanie obniżające poziom cholesterolu, stabilizujące poziom cukru we krwi i wspiera prawidłową pracę jelit. Przetwory z owsa, takie jak płatki, mąka czy napój, zyskują na popularności jako zdrowa alternatywa dla tradycyjnych produktów w codziennej diecie, a ich regularne spożywanie może przyczyniać się do poprawy jakości życia i zapobiegania wielu chorobom cywilizacyjnym.
  • Miniatura
    Item type: Pozycja ,
    Bezpieczeństwo spożycia oraz wykorzystania owadów w produkcji żywności
    (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2026) Gil, Marian; Rudy, Mariusz; Duma-Kocan, Paulina; Stanisławczyk, Renata; Rudy, Mateusz
    Zagadnienia bezpieczeństwa żywności w odniesieniu do jadalnych owadów muszą być gruntownie poznane, aby można oczekiwać przełamania oporów w społeczeństwach, dla których takie praktyki żywieniowe są nieznane. Wśród tych zagrożeń wykrycie potencjalnych patogenów żywnościowych, alergenów, toksyn oraz zanieczyszczeń chemicznych może budzić poważne obawy. Obecność i poziom zanieczyszczeń w owadach jadalnych zależy od gatunku owadów, etapu zbioru, stosowanych podłoży paszowych oraz metod produkcji. Skuteczne środki kontroli i praktyki higieniczne w produkcji, przetwarzaniu, konserwacji i obchodzeniu się z jadalnymi owadami są potrzebne dla wyeliminowania ryzyka infekcji mikrobiologicznych i ochrony zdrowia konsumentów.
  • Miniatura
    Item type: Pozycja ,
    Fermentowane napoje roślinne elementem zrównoważonej diety
    (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2026) Cebulak, Tomasz; Kaszuba, Joanna; Adamczyk, Greta; Krochmal-Marczak, Barbara
    Współczesny model żywienia ulega ciągłym przemianom i w obecnie funkcjonującym dominują produkty odzwierzęce. Realistyczne podejście do tej problematyki, wynikające z postępu badań naukowych związanych z wpływem spożywanej żywności na stan zdrowia człowieka, podkreśla znaczącą rolę produktów roślinnych o wysokim potencjale biologicznym w prawidłowym żywieniu. Jednym z rodzajów tego typu produktów są roślinne napoje fermentowane na bazie ziaren zbóż, nasion strączkowych i orzechów, stanowiące obecnie alternatywę dla mlecznych produktów fermentowanych. Powstają głównie z udziałem bakterii fermentacji mlekowej (LAB) Lactobacillus i Bifidobacterium. Za korzyści zdrowotne wynikające z produktów fermentowanych uważa się głównie aktywność metaboliczną mikroorganizmów fermentujących lub ich biologicznie czynne metabolity, takie jak egzopolisacharydy (EPS) czy biologicznie aktywne peptydy (BAP) powstające na skutek odziaływania mikloflory na rodzinne białka produktu. Napoje takie wykazują liczne korzyści prozdrowotne, w tym działanie przeciwcukrzycowe, obniżające poziom cholesterolu, przeciwutleniające oraz immunomodulujące.
  • Miniatura
    Item type: Pozycja ,
    2nd international conference Emerging environmental contaminants – current status, challenges and perspectives - Book of abstracts
    (Rzeszów University Press, 2026) Peszek, Łukasz; Podolak, Agnieszka; Koc-Jurczyk, Justyna
    Publikacja zwiera streszczenia wystąpień z drugiej Międzynarodowej Konferencji pt. 2nd International Conference: Emerging Environmental Contaminants – current status, challenges and perspectives, która dobyła się w dniach 9–11 września 2026 roku, w Uniwersytecie Rzeszowskim. Tematyka konferencji obejmowała współczesne problemy zanieczyszczenia środowiska, aktualne kierunki badań, nowe metody analityczne oraz innowacyjne rozwiązania stosowane w monitoringu, ocenie ryzyka i ograniczaniu wpływu zanieczyszczeń na środowisko i zdrowie człowieka. Zakres tematyczny konferencji obejmował problemy związane z ochroną gleb, wód i atmosfery, obecnością nowych zanieczyszczeń, mikroplastików, PFAS, farmaceutyków, pestycydów, metali ciężkich i WWA, a także oceną ich ekotoksyczności. Zebrane w publikacji prace prezentują różnorodne podejścia do identyfikacji źródeł zanieczyszczeń, ich przemian i oddziaływania na organizmy oraz ekosystemy. Szczególną uwagę poświęcono nowoczesnym technikom analitycznym i monitoringowym, metodom bioindykacyjnym, procesom remediacji oraz technologiom usuwania zanieczyszczeń z wody i gleby. Praca dokumentuje interdyscyplinarny charakter współczesnych badań środowiskowych, łączących nauki biologiczne, chemiczne, techniczne, rolnicze i środowiskowe. Publikacja stanowi tym samym przegląd aktualnych problemów i kierunków rozwoju badań nad nowymi zanieczyszczeniami środowiska oraz tworzy podstawę do dalszej współpracy naukowej i rozwoju praktycznych rozwiązań służących ochronie środowiska.