Repozytorium Uniwersytetu Rzeszowskiego

Witamy w Repozytorium UR: cyfrowym archiwum dorobku naukowego i dydaktycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Serwis zapewnia otwarty dostęp do materiałów naukowych i akademickich. Proces archiwizacji publikacji jest realizowany samodzielnie przez pracowników i doktorantów UR.

Jak korzystać z serwisu?

  • Pracownicy UR: zaloguj się za pomocą danych uwierzytelniających z systemu Wirtualnej Uczelni/EOD, które automatycznie aktywują konto.
  • Doktoranci UR: przed pierwszym dodaniem materiałów wymagana jest rejestracja, kliknij ZAREJESTRUJ SIĘ.
  • Czytelnicy: przeglądaj zbiory poniżej lub skorzystaj z wyszukiwarki i indeksów.

Odkryj

Zbiory w Repozytorium UR

Wybierz Zbiór, aby przeglądać jego Kolekcje

Najnowsze publikacje

  • Miniatura
    Item type: Pozycja ,
    Suszenie rozpyłowe jako innowacyjna metoda produkcji proszków z soków owocowych i warzywnych
    (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2026) Szarek, Natalia; Pycia, Karolina; Jaworska, Grażyna
    Suszenie rozpyłowe (spray drying) to jedna z najczęściej stosowanych technologii przemysłowych do produkcji proszków z płynnych lub półpłynnych surowców. Proces ten polega na rozpyleniu cieczy w postaci drobnych kropelek do gorącego powietrza (120 –220°C), co powoduje błyskawiczne odparowanie wody i wytworzenie suchego proszku. Kluczowymi zaletami tej technologii są jej wydajność energetyczna, szybki czas produkcji oraz możliwość uzyskania jednorodnych proszków o długiej trwałości. Proces ten pozwala na zachowanie składników odżywczych i biologicznie aktywnych, co jest szczególnie istotne w produkcji proszków z owoców i warzyw. Do ich wytwarzania często wykorzystuje się różne nośniki, takie jak skrobia, maltodekstryna, guma arabska, inulina czy białka, które chronią wrażliwe składniki przed degradacją oraz poprawiają rozpuszczalność i stabilność produktu. Suszenie rozpyłowe umożliwia tworzenie proszków o szerokim zastosowaniu, np. w suplementach diety, napojach i żywności funkcjonalnej.
  • Miniatura
    Item type: Pozycja ,
    Produkcja margaryny – innowacje technologiczne
    (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2026) Adamczyk, Greta; Żurek, Natalia; Cebulak, Tomasz
    Margaryna to produkt spożywczy, który stanowi alternatywę dla masła i ma w porównaniu do niego konsystencję bardziej miękką w temperaturze pokojowej przy jednoczesnym zachowaniu kształtu produktu. Ponadto jest zdecydowanie tańszym od masła wyrobem tłuszczowym i zawiera w swym składzie chemicznym mniejsze ilości tłuszczów nasyconych. Produkcja margaryny wiąże się z procesami modyfikacji tłuszczów, przy czym dąży się do tego, aby stosować procesy, w których można wyprodukować margaryny o obniżonej zawartości tłuszczów w konfiguracji trans i o niskiej zawartości tłuszczów nasyconych. Niniejsza praca obejmuje charakterystykę wybranych technologii modyfikacji tłuszczów, w tym innowacji, które pozwalają na transformację technologii produkcji margaryny w celu uzyskiwaniu zdrowszych wersji tego produktu z jednoczesnym zachowaniem jego wysokiej jakości.
  • Miniatura
    Item type: Pozycja ,
    Kogeneracja i trigeneracja w przemyśle spożywczym
    (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2026) Kuźniar, Piotr
    W pracy przedstawiono charakterystykę kogeneracji i trigeneracji jako rozwiązań służących do zmniejszenia zużycia energii i zwiększenia efektywności energetycznej w przemyśle spożywczym. Sektor ten obok papierniczego, chemicznego i mineralnego należy do czterech najbardziej energochłonnych gałęzi przemysłu przetwórczego. Wynika to głownie z faktu, że procesy termicznej obróbki żywności, zamrażania i przechowywania chłodniczego są jednymi z najbardziej energochłonnych. Zmniejszenie zużycia energii i zwiększenie efektywności energetycznej można uzyskać m.in. poprzez ograniczenie strat sieciowych związanych z przesyłaniem i dystrybucją energii elektrycznej, ciepła, gazu ziemnego itp., usprawnienie procesów jej transformacji (konwersji), odzysk energii z procesów przemysłowych i wykorzystanie do ogrzewania lub chłodzenia energii wytwarzanej we własnych lub przyłączonych do sieci odnawialnych źródłach energii. Można to uzyskać przez zastosowanie kogeneracji (CHP), a zwłaszcza trigeneracji (CCHP), czyli skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej, ciepła i chłodu użytkowego w jednym procesie technologicznym. Głównym napędem systemu CCHP mogą być turbiny parowe i mikroturbiny gazowe, silniki o spalaniu wewnętrznym i zewnętrznym (Stirlinga) oraz ogniwa paliwowe.
  • Miniatura
    Item type: Pozycja ,
    Wybrane nowoczesne metody utrwalania żywności
    (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2026) Zaguła, Grzegorz; Mroczek, Karolina; Kogut, Łukasz
    Nowoczesne metody utrwalania żywności, oferując skuteczne przedłużenie trwałości produktów przy jednoczesnym zachowaniu ich wartości odżywczej, cech sensorycznych i bezpieczeństwa mikrobiologicznego, stanowią alternatywę dla tradycyjnych technik termicznych. Technologie takie jak wysokie ciśnienie hydrostatyczne (HPP), pulsacyjne pole elektryczne (PEF), impulsowe pole mikrofalowe, zimna plazma, ultradźwięki, nanotechnologia czy pakowanie w atmosferze modyfikowanej (MAP) umożliwiają minimalne przetwarzanie żywności. Ich zastosowanie ogranicza konieczność użycia konserwantów, wspiera ideę „czystej etykiety” i odpowiada na rosnące wymagania konsumentów dotyczące jakości zdrowotnej. W artykule przedstawiono przegląd wybranych technologii, ich zalety oraz porównano je z metodami konwencjonalnymi.
  • Miniatura
    Item type: Pozycja ,
    Rola napojów izotonicznych w diecie sportowców wytrzymałościowych – zastosowanie napojów izotonicznych w kontekście regeneracji po wysiłku
    (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2026) Mroczek, Karolina; Zaguła, Grzegorz
    Celem niniejszej pracy było omówienie roli napojów izotonicznych w procesie regeneracji powysiłkowej u sportowców dyscyplin wytrzymałościowych. Na podstawie analizy aktualnej literatury naukowej z lat 2007–2024 dokonano przeglądu badań dotyczących skuteczności napojów izotonicznych w przywracaniu równowagi wodno-elektrolitowej, odbudowie glikogenu oraz poprawie ogólnej wydolności organizmu po intensywnym wysiłku. Przedstawiono skład napojów izotonicznych, ich fizjologiczne działanie oraz praktyczne zastosowanie w różnych dyscyplinach sportowych. Szczególną uwagę poświęcono spożyciu, dawkowaniu oraz porównaniu napojów izotonicznych z innymi popularnymi napojami regeneracyjnymi. Wyniki analiz wskazują, że omawiane napoje przyczyniają się do szybszej regeneracji i skuteczniejszego przygotowania organizmu do kolejnego wysiłku fizycznego. W podsumowaniu sformułowano praktyczne zalecenia oraz wskazano kierunki dalszych badań nad składem funkcjonalnym napojów izotonicznych w kontekście żywienia sportowców.