Repozytorium Uniwersytetu Rzeszowskiego
Witamy w Repozytorium UR: cyfrowym archiwum dorobku naukowego i dydaktycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Serwis zapewnia otwarty dostęp do materiałów naukowych i akademickich. Proces archiwizacji publikacji jest realizowany samodzielnie przez pracowników i doktorantów UR.
Jak korzystać z serwisu?
- Pracownicy UR: zaloguj się za pomocą danych uwierzytelniających z systemu Wirtualnej Uczelni/EOD, które automatycznie aktywują konto.
- Doktoranci UR: przed pierwszym dodaniem materiałów wymagana jest rejestracja, kliknij ZAREJESTRUJ SIĘ.
- Czytelnicy: przeglądaj zbiory poniżej lub skorzystaj z wyszukiwarki i indeksów.

results
Discover
Communities in Repository UR
Select a community to browse its collections
Recently Submitted Research Data
Item type: Item , Information and the problem of biological organization: Between thermodynamics and biology(RAD, 2026) Szkutnik, Dariusz A.Information is presented as a conceptual bridge between physics and biology. The author argues that the organisation of living systems cannot be adequately explained solely in terms of energy balance. Information and the regulation of biological processes also play a fundamental role, while remaining fully consistent with the principles of thermodynamics.Item type: Item , Tradycje romanistyczne w orzecznictwie sądowym w sprawach cywilnych(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2026-06) Kosior, WojciechPrezentowany artykuł dotyczy tradycji romanistycznych we współczesnym orzecznictwie sądowym w sprawach cywilnych w Polsce. Badaniu poddano wyłącznie te orzeczenia, w których sądy wprost i świadomie odwoływały się do prawa rzymskiego w uzasadnieniu danego rozstrzygnięcia. Na podstawie starannej kwerendy wyselekcjonowano 58 judykatów z lat 1920–2025, w których prawo rzymskie zostało użyte w sposób bezpośredni i miało wpływ na argumentację i sądowy proces decyzyjny. Analiza tych orzeczeń, pokazuje, że prawo rzymskie było wykorzystywane w ujęciu historyczno-porównawczym, legitymizacyjnym, dogmatyczno-interpretacyjnym oraz rekonstrukcyjnym. Uzyskane wyniki pozwalają na przyjęcie, że prawo rzymskie w omówionych orzeczeniach nie pełniło tylko roli historycznego tła, ale wykorzystane zostało w procesie argumentacyjnym sądów. Niniejsze opracowanie stanowić może głos w dyskusji na temat roli prawa rzymskiego w relacji do prawa cywilnego, podważając też jego wyłącznie propedeutyczny charakter.Item type: Item , Znaczenie zasady fair balance dla prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego w orzecznictwie ETPC(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2026-06) Lijewska, LidiaZasada fair balance jest jednym z najważniejszych narzędzi wykładniczych i interpretacyjnych stosowanych przez ETPC w celu stwierdzenia naruszenia przepisów Konwencji. W niniejszym opracowaniu autorka podjęła próbę wyczerpującego scharakteryzowania zasady fair balance oraz roli, jaką ta odgrywa dla rozważań ETPC poczynionych w wyrokach wydanych w związku z naruszeniami art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego). Autorka rozkłada na czynniki pierwsze podstawowe założenie tej zasady, w myśl której sprawiedliwa równowaga między realizacją praw wynikających z art. 8 Konwencji przez jednostkę a wymogami interesu ogólnego musi zostać zachowana. Poprzez analizę treści wybranych orzeczeń Trybunału strasburskiego wskazuje na szczególnie doniosłą rolę zasady fair balance dla ochrony art. 8 EKPC, a także wzajemne oddziaływania tej zasady z innymi zagadnieniami, w tym m.in. marginesem swobody oceny.Item type: Item , Przestępstwo publicznego znieważenia Prezydenta RP (art. 135 § 2 k.k.) a granice wolności wypowiedzi(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2026-06) Chmielarz, KrzysztofArtykuł analizuje przestępstwo publicznego znieważenia Prezydenta RP z art. 135 § 2 k.k. w kontekście napięcia między ochroną autorytetu głowy państwa a konstytucyjną wolnością wypowiedzi. Wskazano, że choć przepis pozostaje formalnie zgodny z Konstytucją i standardami europejskimi, jego stosowanie powinno mieć charakter wyjątkowy, aby nie wywoływać efektu mrożącego w debacie publicznej. Zarysowano również potrzebę zawężającej wykładni bądź rozważenia zmian legislacyjnych zapewniających proporcjonalną równowagę między ochroną urzędu a wolnością słowa.Item type: Item , Problem utraty przez Krajową Radę Sądownictwa tożsamości konstytucyjnej(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2026-06) Antas, MarekProjekty ustaw regulujących status sędziów powołanych na wniosek KRS po 17 stycznia 2018 r. przyjmują założenie utraty przez KRS tożsamości konstytucyjnej. Tymczasem refleksja nad problematyką utraty przez organ tożsamości konstytucyjnej ma w orzecznictwie sądów i trybunałów, a także w nauce prawa ustrojowego charakter szczątkowy. Nie zostały wypracowane kryteria, na podstawie których można by ustalić, kiedy owa utrata następuje. Przykład KRS ukazuje, że trudno doszukiwać się tego rodzaju kryteriów nawet w ściśle określonych wymogach liczbowych wynikających z Konstytucji RP, a tym bardziej – w ocenie stopnia naruszeń Konstytucji RP w sposobie uregulowania organizacji lub funkcjonowania tego organu. To ostatnie kryterium rodzi poważne wątpliwości związane z faktem, iż sprzeczność przepisu art. 9a ustawy o KRS z Konstytucją RP nie została stwierdzona wyrokiem TK. Dlatego też KRS – pomimo wadliwego ukształtowania jej sędziowskiej części – pozostaje w dalszym ciągu organem konstytucyjnym.