Deutsch- und polnischsprachige Lokalpresse aus sprachlicher und kultureller Perspektive – eine textsortenorientierte und kontrastive Studie

Abstract

Przedłożona rozprawa doktorska pt. „Niemiecko- i polskojęzyczna prasa lokalna w aspekcie językowo- kulturowym – genologiczne studium kontrastywne” wpisuje się w nurt kontrastywnych badań genologicznych, uwzględnione zostały w niej również inspiracje tekstologiczne i prasoznawcze. Kluczowe pojęcie dla niniejszych rozważań stanowi gatunek, który jest postrzegany jako dynamiczny, konwencjonalny wzorzec komunikacji. Oprócz poruszanych w pracy kwestii genologicznych znaczącą rolę odgrywają aspekty kulturowe. Głównym przedmiotem niniejszej rozprawy jest szczegółowa analiza kontrastywna gatunków prasowych (wzmianek, wiadomości prasowych, esejów i reportażów problemowych) zaczerpniętych z niemieckojęzycznej i polskojęzycznej prasy lokalnej. Należy podkreślić, że analiza empiryczna została przeprowadzona dwutorowo, tzn. do analizy gatunków informacyjnych wybrano z każdego czasopisma po 2 gatunki (czyli po 10 egzemplarzy wzmianek i wiadomości prasowych). W przypadku gatunków publicystycznych przeprowadzono analizę egzemplaryczną, do której wybrano z każdego czasopisma 2 dwa gatunki (tj. po 4 egzemplarze esejów i reportażów problemowych). Moja metoda opiera się na analizie wybranych tekstów z perspektywy zabiegów autora (tj. środków językowych, których używa; jego stosunku do adresata, sposobu, w jaki wypowiada się o tradycji) oraz pod kątem realizowanej w tekstach funkcji. Niniejsza dysertacja wprowadza nową perspektywę, pokazując jak gatunki prasowe realizują się w środowisku nieprofesjonalnym (w lokalnej prasie tworzonej przez seniorów).

The submitted doctoral thesis titled “ Local German- and Polish-language press from a linguistic and cultural perspective – a contrastive genre study” is part of a trend of contrasting genological research and also includes inspirations from textology and press studies. The key concept for the following solutions is made of a genre, which is seen as a dynamic and conventional communication example. In addition to the genelogical issues discussed in the study, cultural aspects also play a significant role. The main topic of the following thesis is a detailed comparative analysis of press genres (references, press releases, essays, and feature articles) taken from the German- and Polish-language local press. It is important to underline that the empirical analysis was conducted in two stages, which means that the analysis of the news genres were selected from each magazine two genres each (i.e., ten copies of references and press releases). In the case of journalistic genres an exemplary analysis was carried out on journalistic materials, for which two genres were selected from each magazine (i.e., four essay copies and problem-oriented reportages). My method is based on the analysis of selected texts from the perspective of the author (the linguistic means they use, their views of the addressee, their way of talking about tradition) and in the terms of the function realized in the texts. The following dissertation introduces a new perspective, showing how press genres are realized in a non-professional way (in the local press created by seniors).