Układ stomatognatyczny i napięcie wybranych mięśni żwaczowych i grzbietu, a postawa ciała i stabilność posturalna u saksofonistów

Abstract

Wstęp: Zawodowi muzycy często zgłaszają problemy dotyczące układu mięśniowo szkieletowego wynikające z gry na instrumencie już na wczesnym etapie szkolenia zawodowego. Fizyczne i psychiczne wymagania związane z grą na instrumencie muzycznym na profesjonalnym poziomie wiążą się z dużymi wyzwaniami dla układu mięśniowo-szkieletowego. Złożone i często powtarzalne zadania podczas ćwiczeń i występów muzycznych mogą zwiększać ryzyko przeciążeń, urazów i związanych z tym problemów zdrowotnych. Cel pracy: Ocena związków wybranych składowych i funkcji układu stomatognatycznego, a także napięcia określonych mięśni żwaczowych i grzbietu, z cechami postawy ciała i wskaźnikami stabilności posturalnej u saksofonistów, na tle mężczyzn niepodejmujących zawodowo lub hobbystycznie gry na instrumentach dętych. Materiał i metody: Badaniami objęto 60 mężczyzn w wieku 20-30 lat, w tym 30 studentów klasy saksofonu losowo wybranych Akademii Muzycznych w Polsce (grupa badana, średnia wieku =25,27±2,88 lat) i 30 losowo wybranych studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (grupa kontrolna, średnia wieku =24,10±2,50). Średnia stażu gry na saksofonie w przypadku mężczyzn z grupy badanej wyniosła 12,57±2,06 roku. Przeprowadzono badania układu stomatognatycznego (ocena bolesności stawów skroniowo żuchwowych, parafunkcji, trzasków, mobilności kłykci, toru żuchwy podczas ruchu opuszczania, nagryzu, odwodzenia, przesunięcia bocznego (shiftu) w prawo i lewo, kompresji biernej więzadeł i torebki stawu skroniowo-żuchwowego, trakcji i translacji, wykonano palpację torebki stawowej stawu skroniowo-żuchwowego, mięśni żwaczowych, szyi, podpotylicznych i grzbietu, badanie okluzji, prawidłowości zgryzu według klasyfikacji Angle'a, bruksizmu). U mężczyzn z grupy badanej wykonano badanie napięcia wybranych mięśni żwaczowych i grzbietu w spoczynku oraz podczas aktywności obciążających układ stomatognatyczny przy użyciu elektromiografu Noraxon Ultium EMG. Przeprowadzono badanie postawy ciała przy użyciu urządzenia DIERS formetric III 4d, a także badanie stabilności posturalnej przy użyciu platformy dynamograficznej Zebris FDM-S. Do analizy statystycznej wykorzystano testy: t-Studenta dla zmiennych niezależnych U-Manna Whitney’a, chi-kwadrat Pearsona (χ2 ), analizę wariancji powtarzanych pomiarów dla rang Friedmana, czyli ANOVA Friedmana, z testem post-hoc Dunna, korelację liniową Pearsona, lub korelację rang Spearmana. x x 165 Wyniki: Przynależność do grupy badanej determinowała częstość występowania bolesności stawów skroniowo-żuchwowych (p=0,001), parafukcji (p=0,014), trzasków w obrębie stawów skroniowo-żuchwowych (p=0,020), ból w trakcie testu trakcji i translacji (p=0,035), ból w trakcie palpacji torebki stawowej (p=0,009), ból w trakcie palpacji mięśni (p=0,004), objawy bruksizmu (p=0,005). U mężczyzn z grupy badanej częściej stwierdzono klasę II b i III, a w grupie kontrolnej: I lub II a (p=0,002). U mężczyzn z grupy badanej stwierdzono niższe wartości kąta kifozy ICT-ITL max (p<0,001) i częstsze występowanie zmniejszenia kifozy piersiowej (p=0,049). Wnioski: Gra na saksofonie jest czynnikiem predysponującym do wystąpienia nieprawidłowości w obrębie układu stomatognatycznego, takich jak bolesność stawów skroniowo-żuchwowych, parafunkcje, trzaski w obrębie stawów skroniowo-żuchwowych, ból w trakcie testu trakcji i translacji palpacji torebki stawowej i mięśni, a także objawy bruksizmu. Mężczyźni grający na saksofonie cechują się mniejszym nachyleniem kifozy piersiowej i częstszym występowaniem zmniejszonej kifozy piersiowej, niż niepodejmujący gry na instrumentach dętych. Mężczyzn, u których występowały trzaski w obrębie stawów skroniowo-żuchwowych cechują wyższe wartości, a posiadających objawy bruksizmu - niższe wartości kąta kifozy piersiowej. Nie istnieją mechanizmy przyczynowo-skutkowe niędzy miarami nagryzu, protruzji, odwodzenia i przesunięcia bocznego żuchwy (shiftu) w prawo i lewo, wartościami maksymalnej amplitudy skurczów mięśni żwacza i części zstępującej mięśnia czworobocznego ze wskaźnikami stabilności.

Introduction: Professional musicians frequently report musculoskeletal issues arising from playing musical instruments, often from an early stage of professional training. The physical and psychological demands of playing a musical instrument at a professional level pose significant challenges to the musculoskeletal system. The complex and often repetitive tasks performed during practice and musical performances may increase the risk of overuse injuries, trauma, and associated health problems. Objective: To evaluate the relationships between selected components and functions of the stomatognathic system, as well as the tension of specific masticatory and back muscles, with body posture characteristics and postural stability indices in saxophonists, compared to men not professionally or recreationally engaged in playing wind instruments. Materials and Methods: The study involved 60 men aged 20-30 years, including 30 saxophone students randomly selected from Music Academies in Poland (study group, =25.27±2.88 years) and 30 students randomly selected from Jagiellonian University in Kraków (control group, =24.10±2.50 years). The average duration of saxophone playing in the study group was =12.57±2.06 years. Examinations included assessments of the stomatognathic system (evaluation of temporomandibular joint pain, parafunctions, clicks, condylar mobility, jaw movement trajectories during opening, overbite, deviation, lateral shift to the right and left, passive ligament and capsule compression of the temporomandibular joint, traction and translation, palpation of the joint capsule, masticatory, cervical, suboccipital, and back muscles, occlusion assessment, malocclusion classification based on Angle's system, and bruxism). In the study group, muscle tension of selected masticatory and back muscles was evaluated both at rest and during activities taxing the stomatognathic system using a Noraxon electromyograph. Body posture was assessed using a DIERS device, and postural stability was examined using a Zebris FDM-S dynamographic platform. Statistical analysis utilized t-tests for independent variables, U-Mann Whitney tests, chi-square tests, repeated measures analysis of variance (Friedman ANOVA) with post-hoc Dunn tests, Pearson’s linear correlation, or Spearman’s rank correlation. Results: Membership in the study group determined the frequency of temporomandibular joint pain (p=0.001), parafunctions (p=0.014), clicks within the temporomandibular joints (p=0.020), pain during traction and translation tests (p=0.035), pain during joint capsule palpation (p=0.009), muscle palpation pain (p=0.004), and bruxism symptoms (p=0.005). The study group showed a higher prevalence of Angle class IIb and III malocclusions, whereas the control group more often presented with class I or IIa (p=0.002). The study group exhibited lower ICT-ITL max kyphosis angle values (p<0.001), and a higher prevalence of reduced thoracic kyphosis (p=0.049). Conclusions: Playing the saxophone predisposes individuals to abnormalities within the stomatognathic system, such as temporomandibular joint pain, parafunctions, clicks in the temporomandibular joints, pain during traction and translation tests, joint capsule and muscle palpation pain, and bruxism symptoms. Saxophone players exhibit less pronounced thoracic kyphosis and a higher prevalence of reduced thoracic kyphosis compared to non-wind instrument players. Individuals with temporomandibular joint clicks demonstrated higher kyphosis angle values, while those with bruxism symptoms exhibited lower kyphosis angle values. No causal mechanisms were identified between overbite, protrusion, deviation, lateral shift of the jaw, maximum amplitude of masseter muscle contractions, descending part of trapezius muscle activity, and stability indices.