Twórczość reportażowa Hanny Krall. Ewolucja gatunku i stylu

Abstract

Wskazanie dominant ewolucyjności gatunku i stylu reportaży literackich oraz mikropowieści Hanny Krall wiąże się przede wszystkim z pytaniem o granice kreacjonizmu w sztuce dziennikarskiej. Badacze wskazują na wyznaczniki reporterskiego konceptyzmu, dzięki któremu mistrzowie zawodu nie tylko poszerzają granice gatunku, ale i twórczo wykorzystują dokonania poprzedników. W reporterskiej materii nieustannie toczy się gra między formami normatywnymi, spetryfikowanym uzusem, a fakultatywnymi rozwiązaniami. Wskazany proces nigdy się nie kończy. Gatunki są bowiem bytami polimorficznymi, polifonicznymi i politypicznymi. Wykazują zatem zdolność do transgresji. Niniejsza dysertacja ma na celu wypełnienie luki badawczej w polskiej genologii lingwistycznej i medialnej (dookreślonej prasowo). Hanna Krall, jedna z najwybitniejszych reporterek współczesności, nie doczekała się ani rzetelnej monografii, ani zwartych analiz wskazujących na unikatowość i odrębność jej twórczych eksperymentów wyprofilowanych aspektowo w perspektywie dyskursywnej. Ich rozproszenie i doraźność nie budują zwartej publikacji wymodelowanej językoznawczo. Zauważyłam, że badacze, zwłaszcza literaturoznawcy, medioznawcy i praktycy zawodu, rozpatrują utwory reporterki zgodnie z kluczem, który wyznacza niezbyt rozległy horyzont oczekiwań.

Identifying the dominant evolutionary genre and style of Hanna Krall's literary reportage and micro-novels is primarily linked to the question of the limits of creationism in the art of journalism. Researchers point to the determinants of journalistic conceptualism, thanks to which masters of the profession not only expand the genre's boundaries but also creatively utilize the achievements of their predecessors. Reporting is a constant interplay between normative forms, petrified usage, and optional solutions. This process never ends. Genres are polymorphic, polyphonic, and polytypical entities. They therefore demonstrate a capacity for transgression. This dissertation aims to fill a research gap in Polish linguistic and media genre studies (as defined by the press). Hanna Krall, one of the most distinguished reporters of our time, has received neither a thorough monograph nor a comprehensive analysis demonstrating the uniqueness and distinctiveness of her creative experiments, profiled in a discursive perspective. Their dispersion and immediacy do not lend themselves to a coherent, linguistically informed publication. I have noticed that researchers, especially literary and media scholars, and practitioners, consider the reporter's works according to a framework that sets a rather narrow horizon of expectations.