Osyp Nazaruk (1883–1940). Z dziejów życia politycznego Ukraińców w XX wieku

Abstract

Celem niniejszej rozprawy jest przedstawienie działalności politycznej Osypa Nazaruka (1883–1940) i zarysowanie głównych obszarów jego zapatrywań politycznych w oparciu o jego spuściznę piśmienniczą (przede wszystkim publicystyczną), korespondencję i osobiste notatki. Nazaruk jako polityk ukraiński był przede wszystkim niepodległościowcem ukraińskim, dążącym w działaniu do utworzenia suwerennego państwa ukraińskiego, obejmującego wszystkie — w jego rozumieniu i ogółu formacji niepodległościowców ukraińskich— ukraińskie ziemie etniczne. Stale zajmował on to stanowisko ideowo-polityczne, pomimo częstych zmian we własnym światopoglądzie. Jego myśl polityczna również zawsze koncentrowała się wokół idei niepodległości. Należał niemal zawsze do ukraińskich środowisk politycznych, sytuujących się poza głównym nurtem polityki ukraińskiej w jego czasach. Zajmował w nich wprawdzie na ogół czołowe miejsce pod względem intelektualnym, pretendując nierzadko do roli ideologa formacji, do których należał, nie zdobywając jednak nigdy autorytetu politycznego w społeczeństwie ukraińskim. Przedstawiał swoje przemyślenia polityczne najczęściej w formie publikacji publicystycznych. Odznaczał się na polu publicystyki sporym dorobkiem, liczącym co najmniej 1240 tekstów, ogłoszonych w latach 1900–1940 w kilkunastu czasopismach głównie ukraińskojęzycznych.The aim of this doctoral dissertation is presentation the political activity of Osyp Nazaruk (1883–1940) and drawing main motives of his political thought in based on his literary heritage (most of all, journalistic), correspondence, personal notes, and memoirs. First of all, Nazaruk was a Ukrainian politician. He always aimed at the idea of Ukrainian independent and the idea of so-called sobornist’, that is a pursuit of uniting all Ukrainian ethnic territories — as he and other Ukrainian independentists considered it — in Ukrainian state. These ideas always were in his political thought. It was important because he often revised his worldview. He was a member of some Ukrainian émigré and homeland political environments which was outside of Ukrainian political mainstream. He played key role as intellectualist, more than political leader or mastermind. He also never gained social recognition among Ukrainians in Poland before II World War. Despite, he wrote 1240 articles at least between 1900 and 1940, in a dozen or so newspapers particularly Ukrainian.