Repozytorium Uniwersytetu Rzeszowskiego

Witamy w Repozytorium UR - cyfrowym archiwum rejestrującym dorobek naukowy i dydaktyczny środowiska akademickiego UR.

W repozytorium przechowywane są oraz udostępniane różnego rodzaju materiały naukowe i dydaktyczne (artykuły, monografie, czasopisma, materiały konferencyjne, raporty, rozprawy doktorskie). Dostęp do wszystkich materiałów zgromadzonych w repozytorium jest otwarty, a archiwizowanie publikacji odbywa się samodzielnie przez pracowników i doktorantów Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Jeśli jesteś pracownikiem i chcesz dodać własne publikacje możesz od razu się zalogować wykorzystując swoje dane logowania z innych systemów uczelnianych (Wirtualna Uczelnia, EOD). Spowoduje to automatyczne utworzenie konta w Repozytorium, po czym postępuj zgodnie z instrukcją. Będąc doktorantem UR najpierw ZAREJESTRUJ się w serwisie. Jeżeli zamierzasz jedynie przeglądać materiały skorzystaj z wyszukiwarki lub indeksu u góry strony, albo przejrzyj zbiory wyszczególnione poniżej.

Ostatnio nadesłane materiały

  • Item type: Pozycja ,
    Model dziennika regionalnego w Polsce stan w lutym 2023 roku
    (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2026) Furman, Wojciech; Kuca, Paweł; Olechowska, Paulina
    Obszar badawczy monografii obejmuje konstrukcję i analizę modelu współczesnego polskiego dziennika regionalnego. Analizą objęto 22 dzienniki regionalne wydawane w Polsce w lutym 2023 r. Konstrukcja modelu została oparta na kwestiach własności dzienników, wielkości ich sprzedaży i czytelnictwa oraz na zawartości publikacji w zakresie siedmiu problemów badawczych. Są to: zakres terytorialny tekstów, tematyka publikacji, stosowane gatunki dziennikarskie, podejmowane interwencje, udzielane porady, działania marketingowe oraz stronniczość polityczna. Badania zostały przeprowadzone z wykorzystaniem analizy zawartości prasy. Analiza dotyczy także typowej struktury dziennika regionalnego oraz materiałów wspólnych dla tych dzienników, których wydawcą była Polska Press Grupa.
  • Item type: Pozycja ,
    Bridging Voices. Embracing Translanguaging for Emergent Bilingual Students
    (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2026) Pawliszko, Judyta
    This book situates emergent bilinguals within the evolving educational landscape, highlighting the limitations of monolingual approaches and offering translanguaging classrooms as an inclusive and empowering alternative. It introduces transpositioning and co-learning as innovative frameworks that foster dynamic, reciprocal relationships between students and educators. These methodologies challenge monolingual ideologies and address the cognitive and socio-emotional dimensions of bilingual identity formation. Drawing on case studies, teacher reflections, and research data, the book provides practical strategies to address systemic inequities and equips educators with tools for fostering inclusive learning environment. By positioning translanguaging as a critical framework for multilingual literacy, academic engagement, and social justice, this work advances the discourse on linguistic equity and transformative pedagogy.
  • Item type: Pozycja ,
    Obserwatorium Dostępności Usług Publicznych. Zapewnienie dostępności osobom z różnymi potrzebami w polskich gminach z perspektywy władz samorządowych i mieszkańców
    (Wydawnictwo Adam Marszałek, 2025) Piróg, Krzysztof; Kotarski, Hubert
    Monografia "Obserwatorium Dostępności Usług Publicznych. Zapewnienie dostępności osobom z różnymi potrzebami w polskich gminach z perspektywy władz samorządowych i mieszkańców" analizuje, w jakim stopniu polskie gminy zapewniają dostępność usług publicznych osobom z różnymi potrzebami. Publikacja koncentruje się na perspektywie władz samorządowych oraz mieszkańców, pokazując dostępność jako element jakości życia, równości obywatelskiej i rozwoju instytucjonalnego gmin. Głównym celem badania było zdiagnozowanie uwarunkowań, barier, doświadczeń, dobrych praktyk, potrzeb i wyzwań związanych z dostępnością usług publicznych w polskich gminach . Autorzy wykorzystali triangulację metod: badania ankietowe wśród 751 urzędów gmin, badania mieszkańców 35 gmin, wywiady pogłębione, zwiady badawcze oraz badania typu UX. Wyniki wskazują, że poziom rozwoju instytucjonalnego gmin w zakresie dostępności jest zróżnicowany. Najniższy poziom odnotowano w gminach wiejskich i miejsko-wiejskich, a najwyższy w gminach miejskich oraz miastach na prawach powiatu. Różnice szczególnie widoczne są w obszarze zarządzania dostępnością, procedur, szkoleń kadry, koordynacji działań i prowadzenia analiz . Autorzy podkreślają, że dostępność usług publicznych nie powinna być traktowana jako dodatek, lecz jako standard cywilizacyjny i realizacja zasady równości obywateli.
  • Item type: Pozycja ,
    Działalność dydaktyczna i wychowawczo-opiekuńcza szkół podstawowych w Tarnowie i w powiecie tarnowskim w latach 1945–1975. Studium z problematyki szkolnictwa podstawowego w Polsce Ludowej
    (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2025) Juśko, Paweł
    Niniejsza praca podejmuje problematykę badawczą związaną z działalnością dydaktyczno-wychowawczą szkół podstawowych w Polsce w latach 1945–1975. Pod względem terytorialnym przedmiot badań został zawężony do obszaru miasta Tarnowa i powiatu tarnowskiego. Natomiast uzasadnieniem przyjętej w badaniach chronologii są ramy czasowe, w których istniał powiat tarnowski jako jednostka podziału administracyjnego w Polsce Ludowej. Głównym celem pracy jest analiza procesu nauczania i wychowania realizowanego przez szkoły podstawowe miasta Tarnowa i powiatu tarnowskiego w latach 1945–1975. Rozprawa koncentruje się na rekonstrukcji i charakterystyce najważniejszych czynników i warunków pracy dydaktyczno-wychowawczej szkół, uwzględniając specyfikę „okresu peerelowskiego”, jak również dokonując ich kontekstaulizacji w odniesieniu do tendencji i zjawisk zachodzących w omawianym okresie w oświacie podstawowej Polski Ludowej. Poszczególne zagadnienia składające się na treść kolejnych rozdziałów opisano ukazując perspektywę ich ewolucji, na tle zasadniczych przeobrażeń wynikających z ówczesnej polityki oświatowej państwa polskiego. Są to następujące zagadnienia: ogólna organizacja i rozwój szkolnictwa podstawowego w Tarnowie i powiecie tarnowskim; praca dydaktyczna szkół; działalność wychowawczo-opiekuńcza szkół; miejsko-powiatowy nadzór pedagogiczny nad działalnością dydaktyczno-wychowawczą szkół i nauczycieli; zaangażowanie szkół w wydarzenia i akcje polityczne, a także w przemiany społeczno-ustrojowe w kontekście oddziaływań wychowawczych; praca bibliotek szkolnych i rozwój czytelnictwa szkolnego. Opracowanie jest monografią historyczno-pedagogiczną. Posłużono się w nim przede wszystkim metodami przyjętymi w naukach historycznych. Jest też pierwszym monograficznym ujęciem tak sformułowanego problemu badawczego. Podstawową bazę źródłową stanowiły materiały archiwalne pochodzące z archiwów państwowych, kościelnych i szkolnych. Zasadnicza jej cześć uzyskana została w wyniku kwerendy w oddziale tarnowskim Archiwum Narodowego w Krakowie. Ponadto wykorzystane zostały archiwalia z: Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Krakowie, Archiwum Kuratorium Oświaty w Krakowie, Archiwum Diecezjalnego w Tarnowie, Archiwum Związku Nauczycielstwa Polskiego Oddział w Tarnowie, Archiwum Domu Tarnowskiego Sióstr Urszulanek, a także archiwów wybranych szkół podstawowych z terenu Tarnowa i powiatu tarnowskiego. Oprócz tego do przeprowadzenia badań wykorzystano materiały o charakterze normatywnym oraz statystycznym, jak również prasę ogólnopolską i lokalną, a także periodyki wydawane przez Ministerstwo Oświaty. Do zbudowania właściwej narracji użyto także bogatej literatury przedmiotu. Rozwój szkolnictwa podstawowego w okresie Polski Ludowej był w całości podporząd-kowany celom politycznym wyznaczanym mu przez partię komunistyczną. Szkoła podstawowa jako instytucja wychowująca miała przygotowywać młode pokolenie do uczestnictwa w budowie ustroju socjalistycznego, a także kształtować w nim silny emocjonalny stosunek do klasy robotniczej i władzy ludowej. Aby sprostać realizacji tego zadania polska przedwojenna szkoła powszechna musiała przejść fundamentalną przebudowę systemową i programową w oparciu o wzory oraz praktykę oświatową i pedagogiczną zaczerpniętą ze Związku Radzieckiego. Przebudowa ta była zależna od wielu elementów składowych, jak również wymagała działań dłu-gofalowych, tym bardziej że oczekiwania i postulaty nomenklatury partyjnej zostały szybko skonfrontowane z realiami wyniszczonego wojną i zdegradowanego cywilizacyjnie kraju. Z biegiem lat szkoła podstawowa stała się jednak częścią składową systemu quasi-totalitarnego państwa, w którym rządzący wyznaczali jednolite reguły obejmujące wszystkie dziedziny funkcjonowania społeczeństwa i dążyli do zaprogramowania całokształtu życia ludzi według określonego jednego scenariusza. Stąd omawiane w pracy trzy dekady działalności szkolnictwa podstawowego – od 1945 do 1975 roku – były okresem intensywnych i burzliwych przemian, bezpośrednio i intensywnie oddziałujących na pracę dydaktyczno-wychowawczą szkół i nauczycieli. Analizując działalność dydaktyczną i wychowawczą szkół podstawowych Tarnowa i powiatu tarnowskiego w latach 1945–1975 należy stwierdzić, iż wpisywała się ona w powyższy model oraz podlegała zjawiskom i procesom zachodzącym w państwie i społeczeństwie. W ostatecznej konkluzji należy stwierdzić, że dorobek szkolnictwa podstawowego Tarnowa i powiatu tarnowskiego w zakresie sprecyzowanego w tytule przedmiotu badań był znaczący, choć obciąża go silnie balast ideologiczny wynikający z faktu, iż całokształt zadań szkół związanych z nauczaniem i wychowaniem był wówczas podporządkowany polityce oświatowej państwa rządzonego przez partę komunistyczną.
  • Item type: Pozycja ,
    Fumigacja gazowym ozonem roślin jagody kamczackiej oraz haskapu japońskiego jako alternatywna metoda ochrony roślin przed chorobami grzybowymi oraz poprawy jakości owoców i wydłużenia czasu ich przechowywania
    (Uniwersytet Rzeszowski, 2026-05-29) Basara, Oskar
    Celem rozprawy była ocena skuteczności fumigacji gazowym ozonem jako alternatywnej metody ochrony roślin przed chorobami grzybowymi u wybranych odmian jagody kamczackiej i haskapu japońskiego w latach 2021–2024. Badano wpływ ozonu na fizjologię roślin, jakość i trwałość owoców oraz możliwości mikrorozmnażania haskapu. Ozonowanie w większości nie wpływało istotnie na parametry fizjologiczne roślin, a przy testowanych dawkach nie wykazywało efektu fitotoksycznego. Najlepszą kondycję roślin uzyskano przy stężeniu 5 ppm przez 1–3 minuty. Ozonem może poprawiać wartość biologiczną owoców – zwiększała zawartość związków fenolowych (o ok. 11,5%) oraz potencjał antyoksydacyjny. Najkorzystniejsze efekty uzyskano przy dawce 5 ppm3 minuty. Ozonowanie wpływało także na właściwości mechaniczne owoców, zwiększając ich odporność na uszkodzenia i poprawiając trwałość przechowalniczą. Najlepsze rezultaty uzyskano również przy dawce 5 ppm przez 3 minuty. Wykorzystanie modeli uczenia maszynowego umożliwiło skuteczniejsze przewidywanie odporności owoców. Dodatkowo wykazano możliwość mikrorozmnażania haskapu japońskiego. Najlepsze efekty uzyskano przy zastosowaniu BA (1 mg·dm⁻³) oraz niskiej temperatury w aklimatyzacji, szczególnie dla klonu ‘139-24’. Wyniki wskazują, że odpowiednio dobrane dawki ozonu mogą skutecznie wspierać ochronę roślin, poprawę jakości owoców i ich trwałości.