Ekogotyk Edgara Allana Poego w popkulturze XXI wieku: ekokrytyka i korpo-groza w Upadku domu Usherów (2023)

Abstract

Uważany współcześnie za kluczową postać amerykańskiej i światowej literatury, Edgar Allan Poe, za życia często postrzegany był jako autor kultury „niskiej”: sensacyjnych recenzji, literackich żartów, opowiadań drukowanych w popularnych gazetach. Dziś podobna stygmatyzacja zagraża już nie dziełom pisarza, a ich popkulturowym adaptacjom. Artykuł omawia Upadek domu Usherów (2023) w reżyserii Mike’a Flanagana, serialową produkcję Netflixa inspirowaną życiorysem i twórczością Poego, jako dzieło popkultury, które wchodzi w dialog z koncepcjami ekogotyku i korpo-grozy (ang. corporate horror). Literackie dzieła Poego poddawane są coraz to nowym akademickim analizom i czytane z perspektywy XXI wieku m.in. jako wczesny przejaw ekokrytycznej świadomości. Upadek domu Usherów posłuży za przykład tak uwspółcześnionej adaptacji tekstów Poego, który pokazuje, jak popkultura może przekształcać akademickie pojęcia i przybliżać dawne teksty dzisiejszym odbiorcom.

While Edgar Allan Poe is nowadays counted among the key figures of American and world literature, his work used to be diminished as tasteless and catering to the masses. Presently, similar prejudice is often held not against Poe’s texts, but their pop cultural adaptations. This paper aims to analyze Mike Flannagan’s The Fall of the House of Usher, a 2023 Netflix series drawing from Poe’s milieu and biography alike, as a pop cultural text building on the academic notions of ecogothic and corporate horror. Poe’s literary works have long been read as a 19th-century take on modern ecological principles: viewed from such a contemporary perspective, the texts become actualized. I argue that The Fall of the House of Usher attains a similar goal, proving that texts of pop culture may both develop academic notions and bring literary heritage closer to 21st-century audiences.