Wartości patriotyczne i narodowe w procesie dydaktyczno-wychowawczym w szkołach powszechnych II Rzeczypospolitej

Abstract

Tematyka publikacji dotyczy problemu wartości patriotycznych i narodowych w procesie dydaktyczno-wychowawczym realizowanym w szkołach powszechnych Drugiej Rzeczypospolitej. Związana jest z kształtowaniem się i funkcjonowaniem polskiego szkolnictwa stopnia najniższego oraz ideowymi aspektami funkcjonującego w tym okresie wychowania narodowego, a następnie państwowego. Te modele wychowawcze mimo pewnej zmienności w zakresie zalecanej hierarchii wartości, zarówno w nauczaniu jak i wychowaniu, odcisnęły wyraźne, korzystne piętno na postawach patriotycznych i utrwalaniu świadomości oraz tożsamości narodowej polskiej młodzieży okresu międzywojennego. Całość publikacji składa się z siedmiu rozdziałów. W rozdziale pierwszym omówiony został problem kształtowania się i organizacji szkolnictwa powszechnego w Polsce latach 1918-1939. W drugim ukazano idee i złożenia procesu wychowawczego. Rozdział trzeci przedstawia wzorce wychowawcze, ze szczególnym uwzględnieniem legendy Józefa Piłsudskiego. W czwartym rozdziale dokonano charakterystyki wartości patriotycznych i narodowych, a także ich praktykowana w formie uroczystości o charakterze państwowym, szkolnym i religijnym, związanych z rocznicami wydarzeń historycznych i współczesnych. W rozdziale piątym scharakteryzowano patriotyczne znaczenie pamięci o powstaniach narodowych w pracy wychowawczej szkół, zaś w szóstym – omówiono ten pierwiastek w pracy organizacji szkolnych i społecznych. Rozdział siódmy traktuje o wartościach i patriotycznych i narodowych w szkolnym procesie dydaktycznym. Publikacja zwiera również wstęp, zakończenie, bibliografię, indeks nazw osobowych oraz indeks nazw miejscowych i geograficznych. Podstawowym materiałem źródłowym, który został wykorzystany w opracowaniu są kroniki szkolne, księgi protokołów z posiedzeń rad pedagogicznych, programy nauczania, inne pojedyncze dokumenty i publikacje majce charakter źródłowy. Przy opracowaniu przedstawionej problematyki wykorzystane zostały materiały źródłowe zarówno rękopiśmienne, jak i drukowane zgromadzone w archiwach państwowych i szkolnych. W kontekście literatury przedmiotu niniejsza praca stanowi kontynuację i istotne poszerzenie części aspektów problematyki wychowawczej szkolnictwa powszechnego z okresu Drugiej Rzeczypospolitej.