Stanisław I. Witkiewicz o obiektywizacji uczuć metafizycznych

Abstract

Artykuł prezentuje poglądy S.I. Witkiewicza na temat uczuć metafizycznych jako źródła kultury w jej trzech głównych przejawach: sztuce, religii i filozofii. Uczucia metafizyczne wiążą się z doznaniem ogromu, przypadkowości i potworności Istnienia. Kultura stanowi obiektywizację tych uczuć, a proces ten jest łagodzeniem napięcia związanego z poznaniem. Jesteśmy świadkami zanikania kultury metafizycznej wraz z totalnym uspołecznieniem ludzkości – przyszłość ludzkości jest jednak nieprzewidywalna. Istnieją powody, aby nie uważać Witkiewicza za konsekwentnego katastrofistę.

The article presents Witkiewicz’s views on metaphysical feelings as a source of culture in its three manifestations: art, religion and philosophy. Metaphysical feelings are associated with the experience of vastness, randomness and monstrosity of existence. Culture serves as the objectification of these feelings, and the process of culture alleviates the tensions associated with cognition. The article argues that the total socialization of humanity is causing the decline of metaphysical culture, though the future of humanity remains unpredictable. Moreover, Witkiewicz is presented not as a consistent catastrophist.