Feliksa Konecznego nauka o cywilizacjach – geneza, założenia, perspektywy

Abstract

Niniejszy artykuł podejmuje próbę przedstawienia nauki o cywilizacjach autorstwa Feliksa Konecznego (1862–1949). Punktem wyjścia dla tej problematyki jest z jednej strony wzrastająca popularność bogatego dorobku naukowego krakowskiego historyka i filozofa, a z drugiej wciąż niewykorzystany potencjał poznawczy, jaki niesie jego teoria cywilizacji. Systematyzacja opisu nauki o cywilizacjach polegać będzie na wskazaniu (1) jej genezy, (2) kluczowych założeń oraz (3) perspektyw, jakie otwierają się przed nią we współczesnych naukach społecznych. Pozwoli to na lepsze zrozumienie zainteresowania paradygmatem cywilizacyjnym jak i jego praktycznym znaczeniem dla badań dynamiki cywilizacyjnej. Analiza będzie się opierać na krytycznym przeglądzie twórczości Feliksa Konecznego, a także na literaturze przedmiotu poświęconej recepcji jego twórczości.

This article aims to present Feliks Koneczny’s (1862–1949) science of civilizations. The starting point for this exploration is, on the one hand, the growing contemporary interest in the extensive scholarly contributions of the Kraków-based historian and philosopher, and, on the other, the still untapped cognitive potential of his theory of civilizations. The systematization of Koneczny’s science of civilizations involves identifying (1) its origins, (2) its key assumptions, and (3) the perspectives it offers within contemporary social sciences. This approach facilitates a deeper understanding of the civilizational paradigm and its practical relevance for studying civilizational dynamics. The analysis is based on a critical review of Koneczny’s work and the literature addressing the reception of his ideas.