Wykorzystanie owadów jadalnych w produkcji żywności

Abstract

W obliczu rosnącej populacji światowej oraz nasilającej się presji na zasoby naturalne owady jadalne zyskują na znaczeniu jako alternatywne, zrównoważone źródło białka. Artykuł omawia wieloaspektowe uwarunkowania wykorzystania owadów w produkcji żywności – od potencjału środowiskowego i odżywczego po wyzwania prawne, mikrobiologiczne oraz społeczne. Owady charakteryzują się wysoką wartością odżywczą, efektywnym wykorzystaniem paszy, niską emisją gazów cieplarnianych i ograniczonym zużyciem wody. Zawierają pełnowartościowe białko, korzystne kwasy tłuszczowe, witaminy oraz minerały. Włączenie owadów do diety może przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa żywnościowego i zdrowia publicznego. Jednocześnie istotne są kwestie akceptacji społecznej i barier psychologicznych, w tym neofobii żywieniowej. Omówiono także aktualne regulacje prawne obowiązujące w Unii Europejskiej oraz przykłady praktycznego zastosowania owadów w różnych sektorach przemysłu spożywczego, takich jak piekarstwo, cukiernictwo, produkcja makaronów, wyrobów mięsnych i nabiału. Artykuł podkreśla potrzebę dalszych badań nad technologią przetwarzania owadów, ich bezpieczeństwem zdrowotnym oraz strategii zwiększania akceptowalności konsumenckiej.In the face of a growing global population and increasing pressure on natural resources, edible insects are gaining importance as an alternative, sustainable source of protein. The article discusses the multifaceted conditions for the use of insects in food production – from their environmental and nutritional potential to legal, microbiological and social challenges. Insects are characterised by high nutritional value, efficient feed utilisation, low greenhouse gas emissions and limited water consumption. They contain complete protein, beneficial fatty acids, vitamins and minerals. Incorporating insects into the diet can contribute to improving food security and public health. At the same time, issues of social acceptance and psychological barriers, including food neophobia, are important. Current legal regulations in the European Union and examples of the practical application of insects in various sectors of the food industry, such as baking, confectionery, pasta production, meat products and dairy products, are also discussed. The article emphasises the need for further research into insect processing technology, their health safety and strategies to increase consumer acceptance.