Rodzina wobec przemian społecznych. O wychowawczym funkcjonowaniu rodziny i możliwościach jego doskonalenia

Abstract

Współczesna rzeczywistość społeczna to czas szybko postępujących przeobrażeń i wielokierunkowej, nieustającej transformacji, która wprawdzie stwarza człowiekowi pewne nowe możliwości rozwoju, autokreacji, ale jednocześnie odbiera poczucie stabilności i trwałości zajmowanych w społeczeństwie miejsc oraz odgrywanych ról. Przemiany społeczne przyczyniły się do pojawienia się wielu zagrożeń, takich jak: dewaluacja i relatywizacja wartości ogólnoludzkich; stępienie wrażliwości społecznej; relatywizacja autorytetów osobowych i instytucjonalnych; egoizm w dążeniu do zaspokajania osobistych potrzeb i osiągania zysków, realizowania kariery; upowszechnienie kultury masowej; manipulacja informacyjna mass mediów; przerost urynkowienia poszczególnych dziedzin życia; nadmierny konsumpcjonizm; coraz częstsze przypadki ujawniania tak szkodliwych społecznie zjawisk, jak pedofilia; szerzenie się toksykomanii i pojawianie się nowych form uzależnień. Te i inne zjawiska związane z przemianami społecznymi wywierają wpływ na funkcjonowanie podstawowych środowisk życia i rozwoju człowieka, w tym także na rodzinę. Oddziałują na całą jej kondycję, a co najważniejsze z pedagogicznego punktu widzenia, na jakość jej wychowawczego funkcjonowania.Contemporary social reality is a time of rapid transformations and multidirectional, constant changes, which create some new possibilities of development and autocreation, but also takes away the sense of stability and durability of social roles. Social transformations contribute to the appearance of many threats, like: devaluation and relativization of general human values; decrease of social sensitivity; negation of all the ideals; relativization of personal and institutional authority; egoism in aiming to satisfy personal needs, achieve profit and pursue a career; dissemination of mass culture; informational manipulation of mass media, marketisation of individual areas of life; excessive consumerism; more and more often revealed socially destructive phenomena like paedophilia, drug addiction and appearance of new forms of addictions. These, and other phenomena connected with social transformations, influence functioning of basic environments of human life and development, including family. They are shaping its condition and they influence quality of educational functioning of family, which is especially important from the pedagogical point of view.