Acta Iuridica Resoviensia nr 3 (50) 2025

URI dla tej Kolekcjihttps://repozytorium.ur.edu.pl/handle/item/12269

Przeglądaj

Aktualnie wyświetlane 1 - 12 z 12

Sprawozdanie z Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Security and Equality for Sustainable Futures of European Countries and Their Societies”, Lublin, 14 marca 2025 r.
(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2025-09) Iżewska, Monika; Szczotka, Wojeciech
Tekst zawiera sprawozdanie z międzynarodowej konferencji naukowej zorganizowanej przez Katedrę Prawa Administracyjnego i Nauki o Administracji UMCS w Lublinie, Wyższą Szkołę Humanistyczno-Ekonomiczną im. Jana Zamoyskiego z siedzibą w Zamościu, Akademię Handlową Nauk Stosowanych w Radomiu, The College of European and Regional Studies w Czeskich Budziejowicach (Czechy), Uniwersytet w Vigo (Hiszpania), Uniwersytet w Mariborze (Słowenia) oraz Vasil Levski National Military University z Wielkiego Tyrnowa (Bułgaria). Konferencja odbyła się 14 marca 2025 r. w formie zdalnej za pośrednictwem platformy Microsoft Teams. Podczas konferencji poruszono różnorodne problemy związane z bezpieczeństwem i równością w kontekście zrównoważonego rozwoju krajów europejskich i ich społeczeństw z punktu widzenia różnych dyscyplin naukowych. Konferencja cieszyła się dużym zainteresowaniem ze względu na interesującą tematykę przedstawioną przez prelegentów w swoich wystąpieniach. W konferencji wzięło udział czterdziestu prelegentów reprezentujących zarówno polskie, jak i zagraniczne ośrodki naukowe. Podczas konferencji naukowej omówiono ważne problemy, dotyczące między innymi bezpieczeństwa w kontekście militarnym, zdrowotnym, ochrony danych osobowych, wpływu podmiotów pozapaństwowych na funkcjonowanie państw, roli administracji w stanach klęsk żywiołowych, poszanowania demokracji, równości w zakresie roli i statusu mniejszości narodowych, komunikacji, wynagrodzeń oraz zrównoważonego rozwoju na płaszczyźnie między innymi ochrony dziedzictwa kulturowego czy też polityki społecznej.
Zawarcie przez wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością umowy gwarantującej postępowanie członka zarządu. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2024 r., sygn. II CSKP 1456/22
(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2025-09) Pastuszak, Szymon
Glosa dotyczy wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2024 r. (sygn. II CSKP 1456/22), w którym podjęto problematykę zobowiązań gwarancyjnych w spółkach z o.o. Sprawa dotyczyła umowy inwestycyjnej, na mocy której wspólnicy zobowiązali się do zagwarantowania, że powołani przez nich członkowie zarządu nie odwołają wybranych prokurentów. Sąd Najwyższy uznał, że zobowiązanie takie jest nieważne, gdyż członek zarządu nie może skutecznie ograniczyć swojego uprawnienia do odwołania prokury, co wynika z art. 1097 k.c. oraz art. 208 § 7 k.s.h. Stanowisko Sądu Najwyższego opiera się na zasadzie swobody zarządu w prowadzeniu spraw spółki oraz konieczności zachowania lojalności wobec niej. Jednocześnie wyrok ten wpisuje się w tendencję do ograniczania swobody kontraktowania w profesjonalnym obrocie gospodarczym, co rodzi istotne konsekwencje dla praktyki prawa handlowego.
W sprawie wyłączenia radnego od głosowania
(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2025-09) Zwolak, Sławomir
W celu zagwarantowania rzetelnego i obiektywnego wykonywania przez radnych powierzonych im obowiązków, ustawodawca wprowadził do ustaw samorządowych zakaz uczestniczenia radnego w głosowaniach dotyczących jego interesu prawnego. Zgodnie z wolą ustawodawcy regulacje prawne mają zapewnić uczciwe sprawowanie mandatu przez radnego oraz zabezpieczać przed naciskami ze strony organów samorządu terytorialnego, a także uniemożliwić czerpanie korzyści ze sprawowanego mandatu. Dla określenia zakresu wyłączenia radnego z głosowania, podstawowe znaczenia ma ustalenie pojęcia interesu prawnego, które nie ma definicji legalnej. W świetle doktryny jak i w orzecznictwa, zgodnie przyjmuje się, że interes prawny radnego winien wynikać z konkretnego przepisu prawnego i niezależnie czy będzie to przepis prawa materialnego, procesowego czy ustrojowego. Zakaz uczestniczenia radnego w głosowaniach nie należy jednak stosować do głosowań wyborczych, gdyż nie wydaje się aby radny miał interes prawny w głosowaniu dotyczącym członków komisji, przewodniczącego rady w sytuacji gdy jest kandydatem.
Powołanie Ministerstwa Przemysłu jako zmiana struktury wykonawczej – implikacje dla systemu działów administracji rządowej
(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2025-09) Wasilewski, Krystian
Celem opracowania jest analiza zasadności utworzenia Ministerstwa Przemysłu z perspektywy nauk prawnych i administracyjnych. Trzon wywodu oparty jest na metodzie dogmatycznoprawnej, polegającej na interpretacji przepisów regulujących organizację administracji rządowej, ze szczególnym uwzględnieniem resortów gospodarczych. Analiza osadzona została w szerszym kontekście instytucjonalnym, co umożliwia ocenę nie tylko legalności przyjętych rozwiązań, ale także ich funkcjonalnej spójności systemowej. Uzupełniająco zastosowano klasyczne kryteria nauki administracji – sprawność: skuteczność, efektywność i ekonomiczność – bez odwołań do metod empirycznych. W artykule postawiono pytanie, czy reaktywacja resortu przemysłu miała charakter czysto polityczny, czy była odpowiedzią na rzeczywiste deficyty organizacyjne. Ocenie poddano także tryb legislacyjny reorganizacji – w tym relację między aktem wykonawczym a systemem działów. Ostatecznie, celem opracowania jest nie tylko rekonstrukcja podstaw prawnych, ale również sformułowanie postulatów dotyczących ładu administracyjnego i ewentualnych zmian systemowych.
Gminny program mieszkaniowy – pojęcie, realizacja, adresaci
(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2025-09) Tyrawa, Dominik
Gminne Programy Mieszkaniowe to jeden w wielu przykładów faktycznej decentralizacji działania jednostek samorządu terytorialnego. Wskazana sfera działalności nie została jak dotychczas dookreślona przez ustawodawcę, tak więc jej pojęcie, zakres, adresaci czy też inne problemy szczególne należy rekonstruować w oparciu o obowiązujące regulacje prawa miejscowego. Opracowanie to prezentuje wskazane powyżej kwestie, ma bez wątpienia charakter wprowadzający do tej problematyki, wskazując problemy faktyczne i prawne związane z ich realizacją.
Selected aspects of recording the course of a mass event in the context of ensuring safety during mass sports events
(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2025-09) Masłowski, Patryk; Masłowska, Arita
This article discusses the issue of recording mass events using audio and video recording devices in relation to ensuring security during mass sporting events. Ensuring public safety and order during mass sporting events is one of the most difficult challenges facing event organizers today. Detailed rules for recording the course of mass events using image and sound recording devices are set out in the Act on the Safety of Mass Events and the Regulation of the Minister of Internal Affairs and Administration of 10 January 2011. According to the currently adopted regulations, recording the course of a mass event by its organizer is, in principle, their right, to which the legislator has provided three exceptions, namely situations in which the aforementioned right becomes the obligation of the organizer of a mass sports event.
Oględziny jako dowód w postępowaniach administracyjnych w sprawach meldunkowych
(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2025-09) Jurzyński, Maciej
Artykuł porusza problematykę dowodu z oględzin w sprawach z zakresu obowiązku meldunkowego rozstrzyganych przez organy gmin w drodze decyzji administracyjnej. Warunkiem niezbędnym wydania prawidłowego rozstrzygnięcia jest obiektywne ustalenie stanu faktycznego sprawy, co następuje przede wszystkim przez przeprowadzenie dowodów. W sprawach meldunkowych jednym z najczęściej stosowanych środków dowodowych są oględziny nieruchomości. W praktyce nie zawsze są one przeprowadzane prawidłowo. Z uwagi na doniosłość praktyczną zagadnienia oraz brak szczególnego zainteresowania nim badaczy, zagadnienie poddano stosownej analizie i opracowaniu. Rozważania oparto na analizie przepisów prawa, literatury przedmiotu i judykatury oraz obserwacjach własnych autora. Celem badania było wyjaśnienie istoty i charakteru dowodu z oględzin oraz jego znaczenia w sprawach meldunkowych, jak również identyfikacja pojawiających się w praktyce uchybień i wątpliwości oraz próba ich wyjaśnienia na gruncie poglądów doktryny i orzecznictwa sądowego.
Status sekretarza gminy
(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2025-09) Gołąbek, Tomasz
Tekst stanowi opis statusu sekretarza gminy. Opisano pozycję ustrojową sekretarza gminy i na podstawie pozycji ustrojowej przedstawiono relacje sekretarza z organami gminy. Zagadnienie rozpatrzono wielopłaszczyznowo, zarówno pod kątem relacji wewnętrznych jak i zewnętrznych. Przeanalizowano status sekretarza na podstawie aktów prawnych, a także przedstawiono poglądy prezentowane w doktrynie oraz orzecznictwie sądów powszechnych i administracyjnych.
Biegły w postępowaniu kontrolnym prowadzonym przez Najwyższą Izbę Kontroli
(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2025-09) Dziwisz, Stanislaw
Przyznane Najwyższej Izbie Kontroli kompetencje, nakierowane na badanie prawidłowości wydatkowania „grosza publicznego” oraz ocenę funkcjonowania państwa i realizacji zadań publicznych, powodują konieczność prowadzenia specjalistycznych badań w każdym obszarze aktywności Państwa. Tak szeroki zakres przedmiotowy kontroli niejednokrotnie wymaga posiłkowania się specjalistyczną wiedzą przy jego ocenie. W sytuacji, gdy kontrolerzy nie posiadają kompetencji do zbadania określonych zagadnień, istnieje możliwość powierzenia tych badań powołanemu w tym celu biegłemu, którego opinia będzie stanowić dowód w postępowaniu kontrolnym prowadzonym przez Izbę. Zarówno sposób jego powoływania, jak i przyznane przez ustawodawcę kompetencje i obowiązki nie są w pełni analogiczne do rozwiązań przewidzianych w postępowaniu sądowym. W niniejszym artykule dokonano analizy instytucji biegłego w postępowaniu kontrolnym NIK, ze szczególnym uwzględnieniem zasad jego powoływania, ograniczeń podmiotowych i przedmiotowych oraz cech odróżniających go od powoływanego w toku kontroli specjalisty. Odniesiono się do zagadnień budzących wątpliwości również wśród praktyków takich jak możliwość powołania na biegłego instytutu naukowego lub zapewnienia ochrony prawnoautorskiej wydanej opinii. Przedmiot artykułu przesądził o wyborze metody badawczej i układzie opracowania. Podstawową zastosowaną metodą badawczą jest metoda formalno-dogmatyczna związana z analizą przepisów ustawy o NIK.
Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej jako przejaw zmian w prawie administracyjnym i administracji publicznej
(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2025-09) Chochowski, Krzysztof
Niniejszy artykuł prezentuje rozważania dotyczące ustawy z dnia 5 grudnia 2024 roku o ochronie ludności i obronie cywilnej, jako przejawu zmian w prawie administracyjnym i administracji publicznej. Akt ten, ma zabezpieczyć ludność naszego kraju przed różnego rodzaju zagrożeniami, tak o militarnym, jak i niemilitarnym charakterze. Stanowi jednocześnie odpowiedź na coraz bardziej realne ryzyko konfliktu zbrojnego, w którym może uczestniczyć Polska. Szczególną uwagę poświęcono w nim następującym kwestiom: zakres stosowania ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, organy i podmioty wykonujące zadania ochrony ludności i obrony cywilnej, zasoby ochrony ludności, obiekty zbiorowej ochrony, obrona cywilna, finansowanie ochrony ludności i obrony cywilnej. Określono także zalety i wady tej nowej regulacji prawnej. W pracy jako wiodącą wykorzystano metodę dogmatyczną, a pomocniczo metodę historyczną i komparatystyczną.
Status osób neuroróżnorodnych w prawie administracyjnym
(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2025-09) Charzewski, Przemysław
Niniejszy artykuł traktuje o zagadnieniu w polskiej administratywistyce w praktyce niespotykanym do tej pory – i nic dziwnego – w samych naukach społecznych pojawiło się ono w latach 90 XX wieku. O ile pojęcie dostępności w nauce prawa zaczęło gościć w prawniczych rozważaniach ok. lat 70 XX wieku, o tyle neuroróżnorodność zwana niekiedy także neurodywergentnością, neuroatypowością to coś, co jawi się zagadnieniem dla prawa – przynajmniej w Polsce – w praktyce egzotycznym i nierozpoznanym, choć w praktyce prawniczej nierzadko „dotykanym”. Publikacja ta jest zatem jedną z pierwszych w dziedzinie prawa administracyjnego, która nie tylko w ogóle porusza to zagadnienie i stara się utorować kolejne ścieżki (autor z racji własnych uwarunkowań zdecydował się podjąć tego niełatwego zadania), ale mając na uwadze dwa najgłośniejsze współcześnie przejawy odmienności „neurotypów”, tj. spectrum autyzmu i zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, stara się nie tylko zasygnalizować sytuację społeczną, ale poza wyjaśnieniem definicji neuroróżnorodności także ocenić stan literatury przedmiotu, jak również orzecznictwa sądów administracyjnych. Całość rozważań wieńczy zaś konkretne podsumowanie, jak również próba prognozy, co do kierunku, w jakim przyjdzie nam przez najbliższe lata podążać oraz, jak to wpłynie na status neuroróżnorodnych jednostek, których status przecież, od której strony nie spojrzeć, również jawi się naturalnym przedmiotem zainteresowania, w szczególności tej materialnej części, prawa administracyjnego.
Uwagi w sprawie zmian wielkości okręgów wyborczych w wyborach do rad gmin w latach 1990–2011
(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2025-09) Buczkowski, Łukasz
System wyborczy sensu stricto oraz struktura okręgów wyborczych stanowią jedne z najistotniejszych elementów wpływających na ostateczne wyniki przeprowadzonej elekcji. W zależności od przyjętych rozstrzygnięć, mogą one prowadzić do deformacji woli wyborców. Celem artykułu jest przedstawienie obrazu i dokonanie oceny regulacji odnoszących się do wielkości okręgów wyborczych w wyborach do rad gmin, obowiązujących na gruncie kolejnych ordynacji poprzedzających uchwalenie Kodeksu wyborczego, jak również propozycji ujęcia dyskutowanej problematyki zgłaszanych w toku prac legislacyjnych. Analiza przemian, jakie dokonywały się w zakresie struktury okręgów wyborczych w wyborach do rad gmin w latach 1990-2011 dowodzi prób wieloaspektowego ujęcia zagadnienia, motywowanego jednakże względami partykularnych interesów politycznych projektodawców, bez widocznych dążeń do stworzenia uniwersalnej koncepcji wyłaniania radnych w gminach. Niezależnie jednak od politycznej afiliacji wnoszonych projektów, dostrzegalna jest tendencja do zachowania jednolitości jednostki pomocniczej gminy jako okręgu wyborczego na terenach wiejskich.

Przeglądaj

Ostatnio nadesłane materiały