Konstytucyjne ograniczenia wykorzystywania nielegalnie pozyskanych dowodów w postępowaniu podatkowym

Abstract

W publikacji podjęto próbę określenia konstytucyjnych ram dopuszczalności stosowania w postępowaniu podatkowym dowodów pozyskanych w sposób niezgodny z prawem. Postawiono hipotezę, że obecne regulacje Ordynacji podatkowej oraz praktyka organów podatkowych nie zapewniają wystarczającej ochrony praw jednostki wynikających z Konstytucji RP, w szczególności w odniesieniu do zasady proporcjonalności, prawa do prywatności oraz wymogu działania w ramach państwa prawnego. W analizie zastosowano metodę dogmatycznoprawną oraz przeprowadzono badanie orzecznictwa sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego. Uzyskane wyniki wskazują na potrzebę doprecyzowania konstytucyjnych granic stosowania dowodów pozyskanych z naruszeniem prawa, aby zapewnić spójność praktyki oraz wzmocnić procesowe gwarancje dla podatników.

The publication seeks to define the constitutional boundaries for the admissibility of evidence obtained in violation of the law in tax proceedings. It is hypothesized that the current provisions of the Tax Ordinance and the practice of tax authorities do not provide adequate protection of individual rights guaranteed by the Constitution of the Republic of Poland, particularly with regard to the principle of proportionality, the right to privacy, and the requirement to act within the framework of the rule of law. The analysis employs the dogmatic-legal method and examines case law from administrative courts and the Constitutional Tribunal. The findings indicate the need to clarify the constitutional limits on the use of unlawfully obtained evidence in order to ensure consistency in practice and to strengthen procedural safeguards for taxpayers.