Przestrzenne nierówności rozwoju społeczno-gospodarczego w Polsce na poziomie subregionalnym – dynamika i uwarunkowania

Abstract

Rozwój społeczno-gospodarczy regionów stanowi jeden z kluczowych elementów zrównoważonego rozwoju krajów, wpływając na poziom życia mieszkańców, dynamikę rynków pracy oraz strukturę lokalnych gospodarek. Celem niniejszego opracowania jest zbadanie przestrzennych dysproporcji w rozwoju społeczno-gospodarczym Polski na poziomie NUTS 3 za pomocą syntetycznego miernika LHDI (Local Human Development Index). Analizowano także (za pomocą autokorelacji Morana) zależności przestrzenne wskaźników rozwoju społeczno-gospodarczego celem stwierdzenia, czy silne subregiony, pełniące funkcję lokalnych centrów gospodarczych, wpływają pozytywnie na rozwój sąsiadujących regionów. Wartością dodaną opracowania tych zależności jest dostarczenie cennych wskazówek dla kształtowania polityki regionalnej, które mogą być pomocne w opracowaniu bardziej efektywnych strategii zmniejszania nierówności terytorialnych.

The socio-economic development of regions constitutes a key element of sustainable development in countries, affecting residents' standard of living, the dynamics of labor markets, and the structure of local economies. This study aims to examine spatial disparities in socio-economic development across Poland at the NUTS 3 level using a synthetic indicator, LHDI (Local Human Development Index). The spatial dependencies of socio-economic development indicators were also examined using Moran's autocorrelation to determine whether strong sub-regions acting as local economic centers positively impact the development of neighboring regions. The added value of analyzing these dependencies lies in providing valuable guidelines for shaping regional policy, which may be helpful in developing more effective startegies for reducing territorial inequalities.