Household management and the gendered division of unpaid work in dual-earner couples: theoretical and methodological insights

This paper explores the theoretical and methodological foundations of household management in the context of unpaid work, focusing specifically on dual-earner couples. Unpaid work, including household chores, childcare, and eldercare, represents a critical yet often invisible component of both economic and social life. Despite its importance, the management and division of unpaid work have received limited scholarly attention, particularly in countries like Slovakia. This paper provides a review of key theoretical approaches and international empirical research, highlighting how gender roles and negotiation processes shape the distribution of unpaid labor. While the article does not analyze gender inequalities as its primary focus, it acknowledges the gendered nature of household management practices and their potential implications for work-life balance and well-being. The paper argues for the integration of management perspectives into unpaid work studies, emphasizing the need to understand households not only as sites of consumption but also as units of organization and coordination. Finally, it outlines directions for future research, calling for context-specific empirical studies to better capture the unique features of dual-earner households in Slovakia and similar socio-economic environments. The findings have implications for public policy, gender equality initiatives, and the well-being of individuals within dual-income families.

Niniejszy artykuł analizuje teoretyczne i metodologiczne podstawy zarządzania gospodarstwem domowym w kontekście pracy nieodpłatnej, ze szczególnym uwzględnieniem związków dwuzarabiających. Praca nieodpłatna, obejmująca obowiązki domowe, opiekę nad dziećmi oraz opiekę nad osobami starszymi, stanowi istotny, choć często niewidoczny element życia gospodarczego i społecznego. Pomimo jej znaczenia, zarządzanie i podział pracy nieodpłatnej były dotychczas w ograniczonym stopniu przedmiotem badań naukowych, szczególnie w krajach takich jak Słowacja. Artykuł przedstawia przegląd kluczowych podejść teoretycznych oraz międzynarodowych badań empirycznych, podkreślając, w jaki sposób role płciowe i procesy negocjacyjne kształtują rozkład pracy nieodpłatnej. Choć analiza nierówności płci nie jest głównym celem artykułu, autorzy uznają płciowy charakter praktyk zarządzania gospodarstwem domowym oraz ich potencjalny wpływ na równowagę między życiem zawodowym a prywatnym oraz dobrostan jednostki. W artykule argumentuje się na rzecz włączenia perspektyw zarządczych do badań nad pracą nieodpłatną, z naciskiem na potrzebę postrzegania gospodarstw domowych nie tylko jako miejsc konsumpcji, ale także jako jednostek organizacji i koordynacji. Na koniec przedstawiono kierunki przyszłych badań, wskazując na potrzebę kontekstowych badań empirycznych, które lepiej uchwycą specyfikę związków dwuzarabiających w warunkach słowackich i w podobnych środowiskach społeczno-ekonomicznych. Wnioski artykułu mają znaczenie dla polityki publicznej, inicjatyw na rzecz równości płci oraz dobrostanu osób żyjących w rodzinach o podwójnych dochodach.