Determinanty postępu społecznego w krajach Unii Europejskiej – wnioski dla Polski

Abstract

PKB jest miernikiem powszechnie wykorzystywanym do oceny poziomu gospodarczego kraju. Poza wieloma walorami wskaźnik ten ma pewne słabości, zwłaszcza dotyczące społecznych aspektów wzrostu gospodarczego. Wśród licznych miar uwzględniających aspekty socjalne na uwagę zasługuje wskaźnik postępu społecznego określany jako The Social Progres Index (SPI). W artykule została podjęta próba poszukiwania korelacji między poziomem tego wskaźnika a siedemnastoma zmiennymi opisującymi zróżnicowanie dochodów oraz polityką redystrybucyjną, podatkową i społeczną krajów UE-27 w 2021 r. Dane statystyczne ukazują istotną korelację między indeksem SPI a poziomem zróżnicowania odchodów i skalą redystrybucji. Jednocześnie mierniki dotyczące zróżnicowania dochodów wskazują na wysoki poziom zróżnicowania dochodowo-majątkowego w Polsce. Zidentyfikowane w artykule przyczyny tych nierówności (mankamenty rynku pracy, niewłaściwa polityka fiskalna, duża szara strefa) oznaczają, że działania zmierzające w kierunku ich zmniejszania są niezbędne, ale równocześnie wymagają poważnych zmian w polityce gospodarczej i społecznej.

GDP is a measure commonly used to assess the economic level of a country. In addition to its many virtues, this indicator has certain weaknesses, especially concerning the social aspects of economic growth. Among the numerous measures that take into account social aspects, the social progress index known as The Social Progress Index (SPI) deserves attention. The article attempts to search for correlations between the level of this index and seventeen variables describing income disparities and the redistributive, tax and social policies of the EU27 countries in 2021. The statistics show a significant correlation between the SPI index and the level of income inequality and the scale of redistribution. At the same time the paper indicates a high level of income-wealth inequality in Poland. The causes of these inequalities identified in the article mean that actions aimed at reducing them are necessary, but at the same time require major changes in economic and social policy.