Development of pro-ecological energy in Poland

Poland is in the phase of adjusting its economy to the challenges of the energy and climate transition. The concept of the transition assumes a reduction in energy production from sources emitting greenhouse gases, including CO2. The energy sector is the main sector included in the concept of the European Green Deal. In the EU, a 30% share of energy produced from RES by 2030 is assumed. For Poland, this means very significant obligations in the process of reducing energy production from high-emission conventional sources. This will mean accelerating the development of production from ecological sources, including wind farms, photovoltaic farms, and the generation of energy from biogas and biomass. It will be necessary to launch energy production from nuclear power. In view of the above, the article refers to documents shaping Poland’s energy policy, namely: Energy Policy of Poland until 2040 and National Development Concept 2050. The aim of the article is to present the development of pro-ecological energy in Poland, its adaptation to the requirements of sustainable development: to present trends in Polish energy in the years 2020–2025, and to present the development trends of energy generation and distribution in Poland until 2040. The following research questions were posed in this study: Which renewable energy sources are used in Poland? Does the implementation of pro-environmental energy policy threaten energy security? How does electricity prosumption contribute to the pro-environmental development of the Polish energy sector? After conducting the analysis, the answers to these research questions are as follows: in the analysed period 2020–2025, both ecological energy sources based on biomass, biogas, and gravitational systems, as well as solar and wind energy, are utilized. Photovoltaic energy is developing the most dynamically. Other sources have relatively low installed capacity. A decline in production and installed capacity in coal-fired power plants is also observed, during 2020–2025, the fastest growth occurs in photovoltaic installations. These installations are highly dependent on weather conditions, time of day, and season, and they possess very high installed capacity. The nature of their operation causes significant energy surpluses or shortages in the power system within very short periods. This entails substantial risks in maintaining proper energy quality parameters. In extreme cases, it could lead to a blackout, representing a serious threat to Poland’s energy security, prosumer energy generation in Poland, as a phenomenon, clearly supports the development of pro-environmental energy. However, its implementation faces challenges. Poland is experiencing an uncontrolled increase in the number of PV installations, while other renewable energy sources are developing relatively slowly. The construction of wind farms—which should be regarded as far less weather-dependent than solar installations—has been practically blocked by legislation. Biomass and biogas sources are also not widely adopted, even though they are completely independent of weather conditions. The article uses the analytical-synthetic method. Available data concerning both the theoretical dimension and the practice of functioning of the energy system in Poland were analysed. It was found that Polish energy faces many challenges and problems to be solved. The undertaken actions, although costly, are necessary to achieve the goal of living in a pollution-free environment, without the effects of global warming, in a state that eliminates the risk of ‘energy poverty.’

Polska znajduje się w fazie dostosowywania gospodarki do wyzwań transformacji energetycznej i klimatycznej. Koncepcja transformacji zakłada ograniczenie produkcji energii ze źródeł emitujących gazy cieplarniane w tym CO2. Sektor energetyczny jest głównym sektorem znajdującym się w koncepcji Europejskiego Zielonego ładu. W UE do 2030r. założono osiągniecie 30% udziału energii produkowanej z OZE. W sytuacji Polski oznacza to bardzo duże zobowiązania w procesie ograniczania produkcji energii z wysoko emisyjnych źródeł konwencjonalnych. Będzie to znaczyło przyspieszenie rozwoju produkcji ze źródeł ekologicznych, w tym: farm wiatrowych, fotowoltaicznych i wytwarzania energii z biogazu oraz biomasy. Niezbędnym będzie uruchomienie produkcji z energii jądrowej. Wobec powyższego w artykule przywołano dokumenty kształtujące politykę energetyczną Polski tj.: Polityka Energetyczna Polski do 2040, Koncepcja Rozwoju Kraju 2050. Celem artykułu jest ukazanie rozwoju proekologicznej energetyki w Polsce, dostosowywanie jej do wymogów zrównoważonego rozwoju: przedstawienie tendencji w energetyce polskiej w latach 2020-2025 oraz prezentacja trendów rozwoju wytwarzania i dystrybucji energii w Polsce do 2040 roku. W pracy postawiono następujące pytania badawcze: Które odnawialne źródła energii znajdują zastosowanie w Polsce? Czy wdrażanie proekologicznej polityki nie zagraża bezpieczeństwu energetycznemu? W jaki sposób prosumpcja energii elektrycznej wpisuje się w proekologiczny rozwój energetyczny polskiej? Po przeprowadzonej analizie odpowiedzi na pytania badawcze są natępujące: W badanym okresie 2020-2025 wykorzystywane są zarówno źródła ekologiczne wytwarzające z biomasy, biogazu, grawitacyjne jak i ze słońca i z wiatru. Najbardziej dynamicznie rozwija się energetyka z fotowoltaiki. Pozostałe źródła mają stosunkowo niewielką moc zainstalowaną. Obserwuje się też spadek produkcji i mocy zainstalowanej w elektrowniach węglowych. W badanym okresie 2020-2025 najbardziej dynamicznie rozwija się wytwarzanie energii w instalacjach fotowoltaicznych. Są one najbardziej zależne od warunków pogodowych, pory dnia i pory roku i mają bardzo dużą moc zainstalowaną. Charakter ich pracy powoduje bardzo dużą nadprodukcję lub niedobór energii w systemie energetycznym w bardzo krótkim czasie. Niesie to za sobą duże ryzyko utrzymania właściwych parametrów jakościowych energii. W skrajnym przypadku może prowadzić do balckoutu. Jest to poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego Polski. Prosumpcaja w Polsce jako zjawisko wpisuje się w rozwój proekologicznej energetyki oczywiście pozytywnie. Gorzej z wykonaniem. W Polsce mamy doczynienia z niekontrolowanym przyrostem ilości instalacji PV, pozostałe OZE rozwijają się stosunkowo wolno. Ustawowo niemalże zablokowano budowę farm wiatrowych, które należy traktować jako dużo bardziej niezależne od pogody niż instalacje solarne. Biomasa i biogaz są również mało popularne a są całkowicie niezależne od pogody. W artykule posłużono się metodą analityczno-syntetyczną. Przeanalizowano dostępne dane dotyczące zarówno wymiaru teoretycznego, jak i praktyki funkcjonowania systemu energetycznego w Polsce. Stwierdzono, że przed polską energetyką stoi wiele wyzwań i problemów do rozwiązania. Podejmowane działania pomimo, że są kosztowne, są niezbędne dla osiągnięcia celu jakim jest życie w środowisku wolnym od zanieczyszczeń, bez efektów globalnego ocieplenia w stanie wykluczającym ryzyko „ubóstwa energetycznego”.