O wartościach w polskim prawie migracyjnym w zmieniającej się rzeczywistości

Abstract

Rozważania podjęte w artykule odnoszą się do relacji zmian zachodzących w polskim prawie migracyjnym w trzeciej dekadzie XXI w. do wartości. Ich osią jest pytanie czy prawo to pozostaje aksjologicznie stabilne w zmieniającej się gwałtownie rzeczywistości, czy też dochodzi do istotnych przewartościowań w jego obrębie. W pierwszej części przedstawiono zarys aksjologii polskiego prawa migracyjnego, w drugiej – dynamikę istotnych z perspektywy aksjologicznej zmian dokonanych w związku z pandemią Covid-19, wojną w Ukrainie, instrumentalizacją migracji na granicy polsko-białoruskiej oraz tzw. „aferą wizową” w polskich służbach migracyjnych. Rozważania prowadzą do konkluzji, że prawo migracyjne jako narzędzie reagowania na wyzwania społeczno-polityczne związane z migracjami winno być tworzone w taki sposób, by zapewnić konieczną elastyczność w zmiennych warunkach, a równocześnie nie podważać aksjologicznego fundamentu całej konstrukcji.

The considerations presented in this paper refer to the relationship between changes in Polish migration law in the third decade of the 21st century and values. They revolve around the question of whether migration law remains axiologically stable in the rapidly changing reality, or whether significant re-evaluations are taking place within it. The first part outlines the axiology of Polish migration law, while the second part discusses the dynamics of changes that are significant from an axiological perspective, made in connection with the COVID-19 pandemic, the war in Ukraine, the instrumentalization of migration on the Polish-Belarusian border, and the so-called ‘visa scandal’ in the Polish migration services. The considerations lead to the conclusion that migration law, as a tool for responding to the socio-political challenges associated with migration, should be designed in such a way as to ensure the necessary flexibility in changing conditions, while at the same time not undermining the axiological foundation of the entire structure.