Obserwatorium Dostępności Usług Publicznych. Zapewnienie dostępności osobom z różnymi potrzebami w polskich gminach z perspektywy władz samorządowych i mieszkańców - Piróg, Krzysztof; Kotarski, Hubert (Wydawnictwo Adam Marszałek, 2025)
Monografia "Obserwatorium Dostępności Usług Publicznych. Zapewnienie dostępności osobom z różnymi potrzebami w polskich gminach z perspektywy władz samorządowych i mieszkańców" analizuje, w jakim stopniu polskie gminy zapewniają dostępność usług publicznych osobom z różnymi potrzebami. Publikacja koncentruje się na perspektywie władz samorządowych oraz mieszkańców, pokazując dostępność jako element jakości życia, równości obywatelskiej i rozwoju instytucjonalnego gmin. Głównym celem badania było zdiagnozowanie uwarunkowań, barier, doświadczeń, dobrych praktyk, potrzeb i wyzwań związanych z dostępnością usług publicznych w polskich gminach . Autorzy wykorzystali triangulację metod: badania ankietowe wśród 751 urzędów gmin, badania mieszkańców 35 gmin, wywiady pogłębione, zwiady badawcze oraz badania typu UX. Wyniki wskazują, że poziom rozwoju instytucjonalnego gmin w zakresie dostępności jest zróżnicowany. Najniższy poziom odnotowano w gminach wiejskich i miejsko-wiejskich, a najwyższy w gminach miejskich oraz miastach na prawach powiatu. Różnice szczególnie widoczne są w obszarze zarządzania dostępnością, procedur, szkoleń kadry, koordynacji działań i prowadzenia analiz . Autorzy podkreślają, że dostępność usług publicznych nie powinna być traktowana jako dodatek, lecz jako standard cywilizacyjny i realizacja zasady równości obywateli.
Keywords: dostępność usług publicznych; samorząd gminny; osoby ze szczególnymi potrzebami; rozwój instytucjonalny