Możliwości rozwoju pogranicza polsko-słowackiego - Baran, Ewa (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2015)
Regiony graniczne UE zaliczane są do obszarów problemowych, posiadających niskie wskaźniki rozwoju społeczno-gospodarczego, które wynikają ze złożonych uwarunkowań i specyfiki ich terytorium. Jednym z nich jest pogranicze polsko-słowackie posiadające liczne ograniczenia natury środowiskowej warunkowane położeniem na obszarze Karpat Wschodnich. Zmniejszeniu stopnia peryferyjności obszarów przygranicznych służą programy współpracy transgranicznej UE wspierające lokalne inicjatywy rozwojowe. Wpisują się one w realizację głównego celu, jakim jest poprawa spójności terytorialnej, społecznej i gospodarczej UE. Celem opracowania jest określenie możliwości rozwoju – w kontekście zmian społeczno-gospodarczych – obszarów przygranicznych woj. podkarpackiego, które ze względu na swą specyfikę środowiskową wymagają poszukiwania narzędzi wspierających ich konkurencyjność i zapewniających zrównoważony rozwój. Trwałe efekty podejmowanych działań może zapewnić współpraca różnych środowisk z włączeniem lokalnych społeczności oraz wykorzystanie właściwości i zasobów regionu.

Cross-border regions of the European Union are regarded as problem areas. They are typically characterized by low rates of socio-economic development which are caused by complex territorial conditioning and specificity. One of such regions is the Polish-Slovakian border area with its various natural limitations imposed by the Eastern Carpathian location. The issue of decreasing peripherality of border regions is addressed by a variety of the EU pro-development cross-border cooperation programs. They also comply with the overriding objective of increasing territorial, social and economic cohesion of the European Union. The main goal of the paper is to determine the development opportunities – in the context of socio-economic changes of the cross-border areas of the podkarpackie voivodship which due to its environmental uniqueness necessitates identification of their competitiveness and sustainable development enhancement policy tools. The long lasting effects of the programs can be ensured by cooperation among various local communities and taking advantage of the full potential of the regional resources.
Keywords: pogranicze polsko-słowackie; rozwój zrównoważony; programy współpracy transgranicznej; borderland; sustainability; cross-border cooperation programs