Penalizacja pijaństwa w monarchii Habsburgów w drugiej połowie XIX wieku ze szczególnym uwzględnieniem ustawodawstwa galicyjskiego - Patan, Kacper (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2025)
Celem artykułu jest wnikliwa analiza złożonego procesu penalizacji pijaństwa w drugiej połowie XIX stulecia w monarchii Habsburgów. Szczególną uwagę poświęcono austriackiemu kodeksowi karnemu z 1852 r. Analiza przepisów skoncentrowana jest głównie na przedstawieniu znamion poszczególnych czynów zabronionych wraz z ich sankcjami karnymi. Kluczowy jej element stanowi ustawa dla Galicji z 1877 r. obejmująca przepisy, których celem było ograniczenie opilstwa. Dodatkowe regulacje zostały wprowadzone w wyniku depenalizacji lichwy stanowiącej reakcję na powszechne zaciąganie przez chłopów galicyjskich pożyczek u żydowskich szynkarzy. Analiza powyższego zagadnienia pozwoli na pełniejsze zrozumienie kontekstu społeczno-prawnego drugiej połowy XIX w. w monarchii habsburskiej, gdyż ustawa ta znalazła swoje odzwierciedlenie w Czechach i na Morawach.

The aim of the article is to provide a thorough analysis of the intricate process of penalizing drunkenness in the second half of the 19 th century in the Habsburg monarchy. Special attention is given to the Austrian penal code of 1852. The analysis of the provisions mainly focus on outlining the characteristics of various prohibited acts along with their corresponding penalties. A key element of the analysis is the 1877 law for Galicia, encompassing regulations aimed at curtailing drunkenness. Additional regulations were introduced as a result of the decriminalization of usury, in response to the widespread borrowing of loans by Galician peasants from Jewish tavern keepers. Thanks to the analysis of the above-mentioned issue, it is possible to better comprehend the socio-legal context of the second half of the 19 h century in the Habsburg monarchy, as this law found its reflection in Bohemia and Moravia.
The Penalization of Drunkenness in the Habsburg Monarchy in the Second Half of the 19th Century, with Particular Emphasis on Galician Legislation
Keywords: monarchia Habsburgów; Galicja; pijaństwo; kodeks karny; lichwa; Habsburg Monarchy; Galicia; drunkenness; penal code; usury