Finansowe aspekty rozwoju zintegrowanego publicznego systemu ubezpieczeń społecznych w Polsce - Garbiec, Roman (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2020)
Artykuł prezentuje fragment wstępnej koncepcji zintegrowanego publicznego systemu ubezpieczeń społecznych w Polsce. W pierwszej części przedstawiona została diagnoza podstaw finansowych funkcjonowania tego systemu w latach 1991–2018. Przeprowadzona diagnoza umożliwia wskazanie w drugiej części artykułu kierunków dalszego rozwoju tego systemu, by stał się systemem zintegrowanym, którego finansowanie nie ma negatywnego wpływu na funkcjonowanie polskiej gospodarki i zapobiegnie załamaniu finansów publicznych państwa. Celem pracy jest określenie finansowych podstaw zintegrowanego systemu ubezpieczeń społecznych w Polsce. Jako podstawowe założenie przeprowadzonego badania przyjęto konieczność poprawy efektywności finansowej publicznego systemu ubezpieczeń społecznych poprzez rekonstrukcję systemową i parametryczną. Metodą badawczą wykorzystaną do badania jest analiza dokumentów (aktów prawnych z zakresu ubezpieczeń społecznych i sprawozdań finansowych Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Narzędziem badawczym zastosowanym do diagnozy są mierniki efektywności finansowej systemu. Podstawowym wnioskiem z przeprowadzonego badania jest konkluzja, że możliwa jest parametryczna i systemowa rekonstrukcja polskiego systemu ubezpieczeń społecznych, która doprowadzi do zrównoważenia wpływów i wydatków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

The paper presents an initial concept of an integrated public social insurance system in Poland. The first part presents a diagnosis of the financial basis for the functioning of this system in the years 1991–2018. In the second part of the paper the diagnosis gives an indication of the directions for further development of this system, allowing it to become an integrated system, the financing of which does not negatively impact the functioning of the Polish economy and prevents the collapse of the public finances of the state. The aim of the paper is to define the financial foundations of an integrated social insurance system in Poland. The basic assumption of the study was the need to improve the financial efficiency of the public social security system through systemic and parametric reconstruction. The research tool used for the diagnosis was the analysis of documents (legal acts in the field of social insurance and financial statements of the Social Insurance Fund (FUS)). The research tool used for the diagnosis was the financial efficiency indicators relevant to the purposes of the analysis. The main conclusion of the study is that a parametric and systemic reconstruction of the Polish social insurance system is possible, which should lead to a balance of revenues and expenses in the Social Insurance Fund.
Keywords: system ubezpieczeń społecznych; efektywność finansowa systemu; zintegrowany system ubezpieczeń społecznych; składki na ubezpieczenia społeczne; dochody budżetu państwa; dotacje budżetu państwa; Social security system; financial system efficiency; integrated social insurance system; contributions for social insurance; state budget revenues; state budget subsidies