Mit Lwowa w polskiej literaturze XX wieku - Wolańczyk, Marta (My University, 2015)
Celem niniejszej pracy doktorskiej jest ukazanie jak literatura polska XX wieku kształtowała mity Lwowa. Szczególną uwagę zwrócono na przełomowe wydarzenia w historii miasta: jego obronę w latach 1918-1920, w której zasłynęli sami lwowianie, i utratę miasta przez Polskę decyzją konferencji w Jałcie, co stanowi do dziś tragedię dla jego polskich mieszkańców. Pracę podzielono na cztery rozdziały. Dwa pierwsze to baza teoretyczna dla dalszych rozważań. W pierwszym przedstawiono Teorie mitu, drugi poświęcono Przestrzeni, miejscu i miastu. Rozdział trzeci Legenda obrony Lwowa w literaturze międzywojennej zajmuje się obroną miasta przed ukraińskim zamachem stanu i armią bolszewicką. Z tego okresu pochodzi bogata literatura, często tworzona jeszcze w momencie walk. W rozdziale zajęto się też powstaniem i rozwojem legendy obrony Lwowa wyrażonym w literaturze. W rozdziale czwartym Mit Lwowa w literaturze po Jałcie przedstawiono prace pisarzy piszących o Lwowie już po jego utracie: Mariana Hemara, Józefa Wittlina, Zbigniewa Herberta (którzy mieszkali w międzywojennym Lwowie) i Adama Zagajewskiego (który znał go tylko z opowiadań rodzinnych). Prace tych autorów charakteryzuje nostalgia za utraconym miastem, jego idealizacja i poczucie krzywdy. Temat rozprawy jest nadzwyczaj bogaty. Wiele zagadnień czeka jeszcze na omówienie i trzeba będzie do nich powrócić.

The aim of this doctoral thesis is to show how Polish literature of the XX century formed the myths about Lviv. Particular attention was paid to two events in the city history: its 1918-1920 defence, which made its inhabitants glorious, and the loss of the city by Poland after World War II, which has remained a tragedy for its inhabitants until today. The thesis has been divided into four chapters. The first two of them are a basis for further analysis. The theories of the myth were presented in the first one, the second one was devoted to The space, place and city, whilst the third one, The legend of the defence of Lviv in the interwar literature, discusses the defence of the city against the Ukrainian coup and Bolshevik army. An extensive literature originates from this period, often created in the very time of fighting. Chapter four, The myth of Lviv in post-Yalta literature, presents works that were written already after the loss of the city. Some of the authors of those works were Marian Hemar, Józef Wittlin, Zbigniew Herbert (the ones who actually lived in the city), and Adam Zagajewski (knew it only from family tales). The works of those authors are characterized by nostalgia for the lost city, its idealisation, and the feeling of injustice. The topic of the thesis is very extensive. A lot of issues are yet to be addressed.
The myth of Lviv in Polish literature of the twentieth century
Keywords: mit; miasto; literatura; obrona Lwowa; Arkadia utracona; myth; city; literature; defence of Lviv; lost Arcadia