Analiza obszarów wykluczenia cyfrowego w województwie lubelskim - Miłosz, Marek; Miłosz, Elżbieta (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2013)
Wykluczenie cyfrowe obecnie jest coraz bardziej uciążliwą formą wykluczenia społecznego i dotyczy całych grup społeczeństwa. Województwo lubelskie jest biednym, rolniczym regionem o jednym z najniższych w Polsce poziomie dostępu gospodarstw domowych do Internetu. Istnieją w nim zatem duże grupy obywateli, którzy są ustawicznie marginalizowani w życiu regionu. Obszary wykluczenia cyfrowego są zdeterminowane wieloma czynnikami, takimi jak: sytuacja materialna, status społeczny, miejsce zamieszkania, wykształcenie, wiek itd. Istotność wpływu tych czynników na wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) była badana przy pomocy ankiet. Anonimowe badania ankietowe objęły mieszkańców całego województwa. Rezultaty badań pozwoliły uszeregować czynniki powodujące wykluczenie cyfrowe pod kątem ważności ich wpływu i zbudować profil obszarów najbardziej zagrożonych cyfrowym wykluczeniem. Badania wskazały także na istnienie zjawiska „samowykluczenia cyfrowego”, tj. posiadania dostępu do TIK, ale ich faktycznego niewykorzystywania. Zjawisko to jest dość masowe i dotyczy 30% rolników oraz 25% emerytów. Podstawową przyczyną samowykluczenia cyfrowego jest brak wiedzy i umiejętności. Wskazane zostały działania, których realizacja powinna zmniejszyć problem wykluczenia cyfrowego w województwie lubelskim. Należą do nich działania edukacyjne, uświadamiające i obniżające koszt dostępu do TIK.

Digital exclusion is now becoming more and more onerous form of social exclusion and applies to all society groups. Lublin Province is poor, agricultural region with one of the lowest level of household having an access to the Internet in Poland. Presently, there are big groups of citizens who are continually marginalized in the life of the Province. The areas of digital exclusion are determined by many factors, such as: financial situation, social status, place of residence, education, age, etc. The significance of the impact of these factors on the use of information and communication technologies (ICT) has been studied using questionnaires. Anonymous survey covered the whole province residents. The study results allowed rank factors resulting the digital divide at the level of their influence and build a profile of the most at risk of digital exclusion areas. The study also pointed to the existence of the phenomenon of “digital self-exclusion”, i.e. having access to ICT, but not their real using. This phenomenon is quite significant and relates to 30% of the farmers and 25% of retirees. The main reason for digital self-exclusion is the lack of knowledge and skills. There were pointed actions, which should reduce the problem of the digital exclusion in the Lublin Province. These include education, raising awareness of ICT using and lowering the cost of access to ICT.