Znaczenie informacji w ekonomii. Kilka kontrowersji - Famielec, Józefa; Famielec, Stanisław (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2019)
Obecny etap rozwoju gospodarki światowej wiąże się ściśle z powstaniem społeczeństwa informacyjnego, w którym istotnym czynnikiem konkurencyjności jest informacja. Informacjom przypisuje się wiele znaczeń i funkcji. Informacja zaliczana jest do ważnych czynników każdej aktywności, w tym gospodarczej. Obejmuje wiedzę, system danych, odpowiednio pozyskiwanych i gromadzonych, które warunkują podejmowanie decyzji. Współczesne zainteresowanie informacją i społeczeństwem informacyjnym dotyczy przepływu informacji, w tym zwłaszcza Internetu i różnych form cyfryzacji. Ale jednocześnie rewolucja informacyjna, obok upowszechnienia gospodarki rynkowej, w tym nieograniczonej ekspansji kapitału, przyczyniła się do rozprzestrzeniania globalnych zagrożeń wraz z negatywnymi efektami rewolucji informacyjnej. Różne trajektorie rozwoju zaczęły wyzwalać ten sam typ zagrożeń: olbrzymie zróżnicowanie dochodowe, bezrobocie, wykluczenie i liczne patologie społeczne. Tezą opracowania jest niedocenianie ekonomicznych treści informacji i pogoń za spektakularnymi osiągnięciami w technologii ich pozyskiwania, przetwarzania i dystrybucji. Celem opracowania jest próba argumentacji znaczenia informacji dla ekonomicznej interpretacji i oceny badanych kategorii, procesów, zależności. Rozważania podejmują kwestię rachunku PKB, ograniczeń informacyjnych oraz instytucji w stosowaniu i wykorzystaniu informacji. Artykuł ma charakter teoretycznych dociekań, które stanowią próbę wskazania skutków poprawnego i błędnego wykorzystania informacji w interpretacji rzeczywistości gospodarczej. Posłużono się przykładem kontrowersji w rachunku PKB, zwłaszcza w ustalaniu wartości dóbr kapitałowych, rachunku kapitału nienaruszalnego oraz wpływu kapitału współpracy na wzrost gospodarczy. Instytucje i ich wartość pozwalają wyjaśnić wiele empirycznych zagadek ekonomicznych. Uwzględnienie instytucji zmienia wyniki rachunków i postrzeganie wyników badań w ekonomii.

The current phase of global market development is strictly associated with the evolution of information society, in which information is the essential factor of competitiveness. Numerous functions and meanings have been ascribed to information. Information is regarded as one of the most important factors in any type of activity, especially economic activity. It includes the following components: knowledge and database which is acquired and assembled accordingly and consequently helps to make crucial decisions. Modern interest in information and information based community pertains to the flow of information, especially in terms of the Internet as well as other forms of digitization. However, at the same time, the information revolution (apart from the popularization of market economy) has contributed to the proliferation of global hazards including all the negative effects of the information revolution. Different paths of development have initiated identical types of hazards, that is, tremendous income diversification, unemployment, social exclusion and widespread social pathologies. The main thesis of this elaboration pertains to the underestimation of economic contents of information and the subsequent pursuit of spectacular achievements in technology and their acquirement, processing and distribution. The goal of this elaboration is an attempt to provide a credible argument in terms of the significance of information for economic interpretation as well as the assessment of studied categories, processes and dependencies. Considerations presented in this elaboration pertain to the use and application of information in such areas as: GNP, informational restrictions and institutions. This paper is based on theoretical investigations and inquires, which constitute an attempt to display the effects of both correct and erroneous usage of information to interpret economic reality. The author has used as an example the controversial GNP calculation especially in terms of establishing the value of capital goods, the calculation of inviolable capital and the impact of collaboration capital on economic growth. Institutions and their value enable to explain many empirical economic puzzles. The inclusion of institutions changes the results of calculations as well as the way we perceive economic study results.
Keywords: informacja; ekonomia; produkcja krajowa brutto; kapitał nienaruszalny; instytucja; information; economics; Gross National Product; inviolable capital; institution