Kolorowe łabędzie, innowacje, technologia. Rola nowych czynników wytwórczych - Zysk, Wojciech (Uniwersytet Rzeszowski: Południowo-Wschodni Oddział Polskiego Towarzystwa Inżynierii Ekologicznej z siedzibą w Rzeszowie, 2024)
Współczesny świat jest coraz mniej zrozumiały dla człowieka i dla biznesu. Mówi się, że żyjemy w wieku nieciągłości. Ciągłe perturbacje otoczenia skłaniają do stwierdzenia, że mierzymy się z chaotycznym modelem prowadzenia biznesu, w tym międzynarodowego. Doświadczamy zdarzeń nieoczekiwanych i nieprzewidywalnych, które mają jednak wpływ na gospodarki i życie społeczne. Występują napięcia pomiędzy wiedzą o zjawiskach i problemach a fachową wiedzą o metodach zapobiegania czy rozwiązywania trudności, jak i przewidywania zdarzeń. Generuje to niepewność modeli biznesowych w gospodarce światowej. „Mutujące łabędzie” sprawiają, że pokojowa dywidenda (zysk z ograniczenia zbrojeń) maleje, a procesy globalizacyjne cofają się. Wdrażane innowacje, zwłaszcza technologiczne, stają się wyzwaniem dla biznesu. Poszczególne kraje mierzą się z nierównościami w rozwoju społeczno-gospodarczym w zależności od struktury gospodarczej, możliwości technicznych i technologicznych, etapu rozwoju i poziomu nakładów na badania. Dotychczasowe źródła i czynniki trwałej przewagi konkurencyjnej, czyli zasoby naturalne (np. ziemia), zasoby kapitałowe, zasoby ludzkie (praca) i przedsiębiorczość – czyli czynniki wytwórcze są zastępowane przez innowacje i rozwiązania technologiczne. Niektóre z nich, na przykład sztuczna inteligencja (AI), mogą stać się zarówno przydatnym narzędziem w bardziej zrównoważonym rozwoju gospodarczym, jak i bronią.

The modern world is becoming less and less understandable for people and business. It is said that we live in an age of discontinuity. Constant perturbations in the environment lead to the statement that we are facing a chaotic model of conducting business, including international business. We experience unexpected and unpredictable events, which nevertheless have an impact on economies and social life. There are tensions between knowledge of phenomena and problems and professional knowledge of methods of preventing or solving difficulties, as well as predicting events. This generates uncertainty of business models in the global economy. "Mutating swans" cause the peace dividend (profit from limiting armaments) to decrease, and globalization processes to retreat. Implemented innovations, especially technological ones, become a challenge for business. Individual countries face inequalities in socio-economic development depending on the economic structure, technical and technological capabilities, stage of development and level of research expenditure. The previous sources and factors of sustainable competitive advantage, i.e. natural resources (e.g. land), capital resources, human resources (labor) and entrepreneurship – i.e. production factors are being replaced by innovations and technological solutions. Some of them, for example artificial intelligence (AI), can become both a useful tool in more sustainable economic development and a weapon.
Colorful swans, innovation, technology. The role of new production factors
Keywords: wiek nieciągłości; wielki rozpad; ewolucja czynników wytwórczych; nagłe zdarzenia („mutujące łabędzie”); age of discontinuity; great decay; evolution of factors of production; sudden events