Polityczne oraz ideologiczne motywacje działalności Romana Kisiela, pseudonim „Sęp”, „Dźwignia”. Studium przypadku - Machniak, Arkadiusz (Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2021)
Roman Kisiel urodził się w 1916 r. w niewielkiej wsi Bystrowice położonej blisko Jarosławia. Przed wybuchem II wojny światowej pracował jako kupiec. Pełnił także służbę w Wojsku Polskim. R. Kisiel podczas wojny aktywnie działał w podziemiu zbrojnym przeciwko Niemcom okupującym Polskę. Był dowódcą oddziału zbrojnego, który bronił również polskiej ludności przed atakami oddziałów UPA. Swoją działalność polityczną i konspiracyjną kontynuował po zakończeniu II wojny światowej. Przez wiele lat był aktywnym działaczem Polskiego Stronnictwa Ludowego. Po 1945 r., jako działacz niepodległościowy, znalazł się w zainteresowaniu komunistycznego aparatu represji. Polska była w tym czasie w strefie wpływu ZSRR, który siłą narzucił nowy ustrój polityczno-społeczno-gospodarczy. Kisiel po zakończeniu II wojny był wielokrotnie aresztowany i prześladowany przez władzę komunistyczną. Będąc przekonanym o zbliżającym się kolejnym konflikcie międzynarodowym, założył niepodległościową organizację zbrojną o nazwie Polskie Powstańcze Siły Zbrojne. Jej celem był walka o wolną i niepodległą Polskę. Organizacja ta została rozpracowana przez komunistyczny aparat represji, a Kisiel oraz jego współpracownicy zostali pozbawieni wolności. Po wyjściu na wolność Kisiel w dalszym ciągu był represjonowany przez władze polityczne i znajdował się w zainteresowaniu aparatu represji. Przeciwnicy zarzucali mu zdradę i realizacje prywatnych celów. Jego bliscy współpracownicy cenili go za wierność swoim ideałom oraz za to, że poświęcił swoje życie w walce za demokratyczną Polskę. Postać Roman Kisiela wzbudza uznanie wśród wielu badaczy, ma również zdecydowanych przeciwników.

Roman Kisiel was born in 1916 in the small village of Bystrowice near Jarosław. Before the outbreak of World War II, he worked as a merchant. He also served in the Polish Army. During the war, Kisiel was active in the armed underground against the Nazi Germans who occupied Poland. He was the commander of an armed detachment that also defended the Polish population against attacks by the Ukrainian Insurgent Army troops. He continued his political and underground activities after the end of World War II. For many years he was involved in the Polish People's Party. After 1945, as an independence campaigner and organiser, he was keenly surveiled by the communist repression apparatus. At that time, Poland found itself in the sphere of influence of the USSR, which forcibly imposed a new political, social, and economic system. After the end of World War II, Kisiel was arrested and persecuted many times by the communist authorities. Being convinced of the upcoming international conflict, he founded an armed independence organization called the Polish Insurgent Armed Forces. Its goal was to fight for a free and independent Poland. This organization was infiltrated by the communist repression apparatus: as a result, Kisiel and his associates were deprived of their liberty. After his release, Kisiel continued to be persecuted by the political authorities and was of interest to the totalitarian state. His opponents accused him of treason and pursuing private goals. His close associates valued him for being faithful to his ideals and for devoting his life to fighting for a democratic Poland. The figure of Roman Kisiel is appreciated by many researchers, yet he also has strong opponents.
Keywords: Roman Kisiel; Polskie Powstańcze Siły Zbrojne; komunistyczny aparat represji; rozpracowanie; podziemie niepodległościowe; konspiracja; demokracja; Polish Uprising Armed Forces; communist repression apparatus; crackdown; independence underground; underground movement; democracy