Myśl polityczna wybranych brytyjskich i francuskich filozofów nowożytnych wobec absolutyzmu - Kwak, Jakub (Uniwersytet Rzeszowski, 2020)
Głównym celem dysertacji jest analiza filozofii politycznej wybranych myślicieli nowożytnych w kontekście dominującej w tym okresie formy rządów, jakim była monarchia absolutna. Nacisk położony został na próbę zaprezentowania relacji pomiędzy teoriami społecznymi formowanymi od XVI do XVIII wieku o realnymi przeobrażeniami politycznymi, które kształtowały obraz ówczesnej cywilizacji europejskiej. Rozprawa koncentruje się na myślicielach brytyjskich i francuskich, których idee były niezwykle wpływowe nie tylko w czasach nowożytnych, ale miały olbrzymie znaczenie również na gruncie późniejszych filozofii polityki. Ponadto kraje te odgrywały kluczową rolę w Europie tej epoki, zarówno na gruncie kulturowym jak i politycznym. Charakterystyczne były również odmienne drogi ewolucji instytucji państwowych, które ukształtowały diametralnie różne formy ustrojowe we wspomnianych mocarstwach. Francja stałą się niemalże wzorcowym przykładem funkcjonowania monarchii absolutnej w jej klasycznej postaci, stając się punktem odniesienia dla panujących na całym kontynencie, szczególnie w okresie panowania Ludwika XIV. Anglia natomiast, w wyniku gwałtownych i nierzadko konfliktów politycznych w XVII stuleciu pomiędzy dworem i parlamentem ostatecznie odrzuciła tę formę rządów. Po „Chwalebnej Rewolucji” z 1688 roku doszło tam do uformowania się ustroju mieszanego w postaci monarchii parlamentarnej, z dominującą rolą Izby Gmin, który stał się równocześnie inspiracją dla wielu kontynentalnych myślicieli epoki Oświecenia.

The main goal of the dissertation is the analysis of political philosophy of chosen modern thinkers in relation to the dominating form of governance in this era – the absolutist monarchy. The pressure was put on the attempt to present the relationship between social theories formed in the XVI-XVIII centuries and real political changes, which formed the shape of the European civilization during this time. The thesis concentrates on British and French thinkers, whose ideas were very influential not only in this era, but also in later philosophies of politics. Additionally these countries had played a crucial role in Europe at this time, both culturally and politically. The different paths of evolution of state institutions were also characteristic, which in turn shaped diametrically different forms of government in these powers. France had become an exemplary absolutist monarchy in its classic form that formed a benchmark for rulers on the whole continent, especially during the reign of Louis XIV. England however , due to violent and abrupt political conflicts in the XVII century between the court and the parliament rejected this form of governance in the end. After the “Glorious Revolution” of 1688 a mixed government in the form of parliamentary monarchy emerged, with the dominating role of the House of Commons, which also became an inspiration for many continental thinkers of the Enlightenment era.
The political thought of chosen British and French modern philosophers in the face of absolutism
Promotor: dr hab. Witold Nowak, prof. UR - 328 s.
Keywords: filozofia polityczna; filozofia nowożytna; absolutyzm; historia idei; political philosophy; modern philosophy; absolutism; history of ideas