Repozytorium Uniwersytetu Rzeszowskiego

Witamy w Repozytorium UR - cyfrowym archiwum rejestrującym dorobek naukowy i dydaktyczny środowiska akademickiego UR.

W repozytorium przechowywane są oraz udostępniane różnego rodzaju materiały naukowe i dydaktyczne (artykuły, monografie, czasopisma, materiały konferencyjne, raporty, rozprawy doktorskie). Dostęp do wszystkich materiałów zgromadzonych w repozytorium jest otwarty, a archiwizowanie publikacji odbywa się samodzielnie przez pracowników i doktorantów Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Jeśli jesteś pracownikiem i chcesz dodać własne publikacje możesz od razu się zalogować wykorzystując swoje dane logowania z innych systemów uczelnianych (Wirtualna Uczelnia, EOD). Spowoduje to automatyczne utworzenie konta w Repozytorium, po czym postępuj zgodnie z instrukcją. Będąc doktorantem UR najpierw ZAREJESTRUJ się w serwisie. Jeżeli zamierzasz jedynie przeglądać materiały skorzystaj z wyszukiwarki lub indeksu u góry strony, albo przejrzyj zbiory wyszczególnione poniżej.

Zbiory w Repozytorium UR

Wybierz Zbiór, aby przeglądać jego Kolekcje.

Aktualnie wyświetlane 1 - 7 z 7

Ostatnio nadesłane materiały

Fumigacja gazowym ozonem roślin jagody kamczackiej oraz haskapu japońskiego jako alternatywna metoda ochrony roślin przed chorobami grzybowymi oraz poprawy jakości owoców i wydłużenia czasu ich przechowywania
(Uniwersytet Rzeszowski, 2026-05-29) Basara, Oskar
Celem rozprawy była ocena skuteczności fumigacji gazowym ozonem jako alternatywnej metody ochrony roślin przed chorobami grzybowymi u wybranych odmian jagody kamczackiej i haskapu japońskiego w latach 2021–2024. Badano wpływ ozonu na fizjologię roślin, jakość i trwałość owoców oraz możliwości mikrorozmnażania haskapu. Ozonowanie w większości nie wpływało istotnie na parametry fizjologiczne roślin, a przy testowanych dawkach nie wykazywało efektu fitotoksycznego. Najlepszą kondycję roślin uzyskano przy stężeniu 5 ppm przez 1–3 minuty. Ozonem może poprawiać wartość biologiczną owoców – zwiększała zawartość związków fenolowych (o ok. 11,5%) oraz potencjał antyoksydacyjny. Najkorzystniejsze efekty uzyskano przy dawce 5 ppm3 minuty. Ozonowanie wpływało także na właściwości mechaniczne owoców, zwiększając ich odporność na uszkodzenia i poprawiając trwałość przechowalniczą. Najlepsze rezultaty uzyskano również przy dawce 5 ppm przez 3 minuty. Wykorzystanie modeli uczenia maszynowego umożliwiło skuteczniejsze przewidywanie odporności owoców. Dodatkowo wykazano możliwość mikrorozmnażania haskapu japońskiego. Najlepsze efekty uzyskano przy zastosowaniu BA (1 mg·dm⁻³) oraz niskiej temperatury w aklimatyzacji, szczególnie dla klonu ‘139-24’. Wyniki wskazują, że odpowiednio dobrane dawki ozonu mogą skutecznie wspierać ochronę roślin, poprawę jakości owoców i ich trwałości.
Vis essentialis i entelechia. Caspara F. Wolffa oraz Hansa A.E. Driescha parametryczny wymiar świata organicznego
(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2024) Szkutnik, Dariusz A.
Książka podejmuje analizę koncepcji Caspara Friedricha Wolffa oraz Hansa Driescha, interpretując je jako próby parametrycznego ujęcia procesów biologicznych poprzez odwołanie do ogólnych, względnie stałych czynników wyjaśniających rozwój organizmów. Autor koncentruje się przy tym na pojęciach vis essentialis oraz entelechii, ujmując je jako kategorie przyrodnicze w sensie heurystycznym. Kluczowe znaczenie ma jednak wyraźne zastrzeżenie, że pojęcie „parametru przyrodniczego” pełni w analizie wyłącznie funkcję narzędzia interpretacyjnego. Nie implikuje ono przypisania Wolffowi ani Drieschowi operowania w pełni mierzalnymi i operacjonalizowalnymi wielkościami, lecz służy rekonstrukcji ich intencji metodologicznych. Intencje te polegały na dążeniu do ujęcia zjawisk biologicznych w sposób analogiczny do procedur właściwych naukom ścisłym, w których procesy opisywane są za pomocą stałych oraz uniwersalnych zależności. W tym ujęciu Wolff poszukiwał czynnika odpowiedzialnego za genezę i organizację struktur żywych, rozumianego jako ogólna zasada przyczynowa. Driesch natomiast podejmował próbę uchwycenia czynnika regulującego rozwój organizmu, nadając mu formę zbliżoną do parametrów znanych z fizyki. Obaj badacze łączyli zatem obserwację empiryczną z dążeniem do konstruowania uogólnionych modeli wyjaśniających, zmierzających do identyfikacji prawidłowości o potencjalnie predykcyjnym charakterze. Autor podkreśla jednocześnie, że proponowane przez nich koncepcje nie spełniają współczesnych kryteriów naukowości, przede wszystkim ze względu na ograniczone możliwości ich operacjonalizacji i empirycznej weryfikacji. Niemniej jednak zostają one ukazane jako istotny etap w rozwoju biologii - moment przejścia od opisu fenomenologicznego do prób systematycznego, teoretycznie ugruntowanego wyjaśniania procesów życiowych. W tej perspektywie pojęcie parametru przyrodniczego pełni funkcję klucza interpretacyjnego, umożliwiającego uchwycenie epistemologicznego sensu tych dążeń.
Wpływ muzyki i preferencji muzycznych na aleksytymię wśród osób pozbawionych wolności uzależnionych od alkoholu oraz innych substancji psychoaktywnych.
(Uniwersytet Rzeszowski, 2026-06-12) Osak, Piotr
Rozprawa doktorska dotyczy wpływu muzyki i preferencji muzycznych na poziom aleksytymii wśród osób uzależnionych odbywających karę pozbawienia wolności. Aleksytymia, rozumiana jako trudność w rozpoznawaniu, nazywaniu i regulowaniu emocji, stanowi istotny problem kliniczny i resocjalizacyjny w tej grupie. Badanie przeprowadzono w Zakładzie Karnym w Rzeszowie na próbie 100 osadzonych, z podziałem na grupę uczestniczącą w oddziaływaniach muzykoterapeutycznych oraz grupę porównawczą. Zastosowano kwesQonariusze PAQ i STOMP oraz autorską ankietę. Uzyskane wyniki sugerują, że udział w muzykoterapii może wiązać się z obniżeniem poziomu aleksytymii, zwłaszcza w obszarze rozpoznawania i opisywania emocji pozytywnych. Zaobserwowano także zależności między preferencjami muzycznymi a funkcjonowaniem emocjonalnym. Wyniki nie mają charakteru rozstrzygającego, jednak wskazują na potencjalne znaczenie muzyki jako wsparcia procesów regulacji emocji i rozwoju kompetencji emocjonalnych w warunkach izolacji penitencjarnej.
Postępowanie fizjoterapeutyczne w neurologii dorosłych i dzieci
(Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2025) Guzik, Agnieszka; Wolan-Nieroda, Andżelina; Leszczak, Justyna
Zaburzenia neurologiczne są istotnym problemem medycznym i społecznym, prowadzącym do ograniczeń w funkcjonowaniu ruchowym, poznawczym oraz społecznym pacjentów w każdym wieku. Dynamiczny rozwój nauk medycznych sprawia, że rola fizjoterapeuty w rehabilitacji neurologicznej staje się coraz bardziej złożona i wieloaspektowa, obejmując nie tylko terapię, ale również diagnostykę, edukację oraz działania profilaktyczne. Podręcznik Postępowanie fizjoterapeutyczne w neurologii dorosłych i dzieci został przygotowany z myślą o studentach fizjoterapii oraz praktykujących specjalistach. Jego celem jest przekazanie aktualnej wiedzy dotyczącej badania fizjoterapeutycznego, planowania procesu usprawniania oraz doboru odpowiednich metod terapeutycznych dostosowanych do wieku pacjenta i stopnia zaawansowania schorzenia. Publikacja uwzględnia odmienność postępowania terapeutycznego u dzieci i dorosłych. W przypadku dzieci szczególny nacisk położono na rozwój psychomotoryczny, plastyczność mózgu oraz współpracę z rodziną, natomiast u dorosłych podkreślono znaczenie aktywizacji funkcjonalnej, neuroplastyczności oraz adaptacji do zmian wynikających z choroby. Treści zawarte w książce opierają się na aktualnych wytycznych, wynikach badań naukowych oraz doświadczeniu klinicznym autorów. Oprócz klasycznych metod terapeutycznych przedstawiono również nowoczesne podejścia, w tym techniki neurorozwojowe oraz wykorzystanie technologii wspomagających. Każdy rozdział wzbogacono o praktyczne ćwiczenia i pytania kontrolne, umożliwiające utrwalenie wiedzy. Podręcznik stanowi kompleksowe źródło wiedzy oraz praktyczny przewodnik w codziennej pracy fizjoterapeuty, wspierając proces poprawy jakości życia pacjentów neurologicznych.
Zastosowanie wybranych usług telezdrowia w świadczeniach podstawowej opieki zdrowotnej w stanie epidemii COVID-19
(Uniwersytet Rzeszowski, 2026-05-12) Sołek, Maria
Wstęp. Pandemia COVID 19 przyczyniła się między innymi do nagłego ograniczenia dostępu do podstawowej opieki zdrowotnej i nagłą potrzebę alternatywnej formy udzielania porady zdrowotnej w formie teleporady. Cel. Poznanie opinii świadczeniobiorców i świadczeniodawców oraz identyfikacja czynników determinujących sposób świadczenia teleporad w zakresie świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej w wybranych powiatach województwa podkarpackiego w okresie pandemii COVID-19. Materiały i metody. Badaniami objęto 468 świadczeniobiorców i 9 lekarzy w pięciu podmiotach udzielających świadczeń z zakresu POZ, w czterech wylosowanych powiatach województwa podkarpackiego, którzy w okresie od 12 marca 2020 do września 2022 roku korzystali z przynajmniej jednej teleporady lekarza POZ. Metodą badawczą był sondaż diagnostyczny, a narzędziami badawczymi były: Skrócony Test Sprawności Umysłowej wg HODGKINSONA- AMTS, Autorski kwestionariusz ankiety, Skala Satysfakcji z Życia SWLS, Lista Oczekiwań Pacjenta- PRF. Wyniki. Najczęstszą formą konsultacji z lekarzem POZ w okresie pandemii COVID-19 z jakiej korzystało 302 (64,5%) świadczeniobiorców była teleporada w formie konsultacji telefonicznej. Rozwiązanie głównego problemu ze zdrowiem przez lekarza w trakcie teleporady w opinii badanych świadczeniobiorców POZ było istotnie zależne od płci (chi2= 13,48; φ=0,17; p=0,004), obecnego stanu zdrowia (chi2= 32,85; V=0,15;p=0,001); występowania chorób przewlekłych takich jak nadciśnienie (chi2 = 24,84;φ=0,23; p=0,0001) i cukrzyca (chi2= 9,25; φ=0,14; p=0,026). Widoczny był istotny związek pomiędzy satysfakcją z życia badanych świadczeniobiorców POZ a opinią dotyczącą zadowolenia z najczęstszej formy konsultacji z lekarzem POZ w pandemii COVID-19 w formie teleporady (chi2= 232,38; V=0,35; p=0,0001) i zadowoleniem z konsultacji osobistej (chi2=182,80; V=0,31; p=0,0001). Opinia badanych świadczeniobiorców POZ dotycząca prawdopodobieństwa polecenia najbliższej osobie teleporady była istotnie zależna od płci (chi2=21,25; φ=0,21;p=0,012) i obecnego stanu zdrowia (chi2=142,58; V=0,28; p=0,001). Wnioski. Pandemia spowodowała niemal dwukrotnie większą liczbę osób korzystających z teleporady w formie konsultacji telefonicznych aniżeli w formie konsultacji bezpośredniej z lekarzem POZ. Głównymi korzyściami teleporady dla świadczeniobiorców POZ było rozwiązanie głównego problemu przez lekarza POZ, przedłużenie leków przyjmowanych przewlekle, uzyskanie skierowanie na badania i/lub do specjalisty, uzyskanie porady i edukacja zdrowotna oraz wszystkich informacji dotyczących stanu zdrowia. Osoby korzystające z teleporady miały niską oraz przeciętną satysfakcję z życia, częściej twierdziły, że w trakcie teleporady rozwiązano ich problem zdrowotny lub miały możliwość umówienia się na konsultację w kontakcie z lekarzem, teleporada była skuteczna i porównywalna z wizytą osobistą i poleciłyby teleporadę bliskiej osobie.